تحلیل سندی و کشف مدلول حقیقی اخبار احدثیت | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 5، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 27، مهر 1399، صفحه 107-134 اصل مقاله (447.89 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2020.14032.2734 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالقاسم ولی زاده* 1؛ محمدمهدی ولی زاده2 | ||
| 1استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه ارومیه، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه معارف اسلامی قم، و دانش آموخته سطح سه حوزه علمیه قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اخبار احدثیت دستهای از روایاتند که شمار آنها حداکثر به پنج مورد میرسد. این دسته از اخبار بیانگر تقدیم روایتی هستند که صدورش نسبت به روایت معارض، پسین است و احدث نامیده میشود. عدهای از محدثان، فقیهان و اصولیان این دسته از روایات را دلیل بر مرجح بودن احدثیت در باب تعارض اخبار دانستهاند و در مقابل، اکثر بزرگان در این روایات مناقشه کرده و دلالت آنها را بر این امر نپذیرفتهاند. هدف پژوهش حاضر، یافتن مدلول حقیقی و پیام اصلی این اخبار با رویکرد توصیفی- انتقادی است. در این پژوهش نخست به شکل نوینی به تحلیل سندی روایات پرداخته شده و بیشتر آنها فاقد صحت سند شناخته شدهاند. سپس کوشش شده تا دلالت آنها نقد و ارزیابی شود؛ در این بخش با مواجهه علمی و ملاحظه شواهد درونمتنی و برونمتنی، به شکل دستهبندی شده، هفت مناقشه نسبت به محتوای روایات اخذ احدث و سه مناقشه نسبت به روایات نسخ وارد شده و نیز وجوه محتمل در علت تقدیم احدث، مورد ساماندهی و نقد قرار گرفتهاند. آنگاه فضای صدور این دسته از روایات، تحلیل و بررسی شده و با توجه به سخنان محققان و لحاظ متن، محتوا و نحوه تخاطب واقع در این روایات، نزدیکترین وجه، بیان عامل تعارض دانسته شده است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که قلمرو دلالت روایات و وجه صدور آنها غیر از علاج تعارض است و توجه به پیام اصلی این روایات، نقش کلیدی در علم اختلاف حدیث دارد. | ||
تازه های تحقیق | ||
نتایج تحقیق پژوهش حاضر بهمنظور آشنایی با اعتبار سندی، مدلول و فضای صدور اخبار پنجگانه احدثیت انجام گرفت و طی بررسی سه مرحلهای که عبارتند از بررسی سندی، دلالی و وجه صدوری، به نتایج ذیل دست یافته شد: 1- با توجه به تحلیلهای دقیق سندی مشخص شد که فقط یک روایت صحیح بوده و سایر آنها در مراتب پایینترند. 2- بر اساس مناقشات دلالی (هفت مناقشه در دسته اول و سه مناقشه در دسته دوم) به ضمیمه قرائن و شواهد برونمتنی و درونمتنی ارائه شده روشن شد که جدید بودن صدور روایت بهعنوان یک ضابطه کلّى و همیشگی و مستقل، ملاک ترجیح نیست و نقشی در تقدیم روایت ندارد بلکه تقدیم در دسته نخست از این روایات مطابق با وظیفه فعلی مکلف و تعیین زمان حکم واقعی و تقیه عملی است که بهحسب شرایط و مقتضیات زمان تغییرپذیرند و سرّ تقدیم در دسته دوم، ناسخ بودن خبر احدث دانسته شد. 3- با ملاحظه کلمات محققان و مطابقت سنجی با متن روایات معلوم شد که وجه صدور و پیام اصلی معصومان در خانواده حدیثی این دسته از روایات، معرفی عامل تعارض است نه بیان راه علاج تعارض بنابراین هم قلمرو دلالت روایات و هم وجه صدور آنها با بحث علاج تعارض و ترجیح مصطلح باب تعارض و کشف حکم واقعی مغایرت دارد. توجه به عوامل وقوع تعارض، نقش کلیدی در علم اختلاف حدیث دارد زیرا زمینه را برای فهم صحیح روایات و ارائه بهترین راهکار برای حل تعارض فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اخبار احدثیت؛ تعارض؛ مرجحات؛ عوامل تعارض؛ ترجیح احدث؛ تقیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 929 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 819 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,908 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,154,246 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,569,735 |