اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 556 |
| تعداد مقالات | 4,843 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,918,004 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,327,005 |
ماهیت و مشروعیت دولت درفلسفه سیاسی علامه طباطبایی | ||
| دانش سیاسی | ||
| دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 42، مهر 1404، صفحه 419-450 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی (سیاست اسلامی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/pkn.2026.245808.3136 | ||
| نویسنده | ||
| محمد صادق نصرت پناه* | ||
| استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران | ||
| چکیده | ||
| فلسفه سیاسی بهماهیت مسائل سیاست و خاصتاً موضوع دولت میپردازند. علامه طباطبایی نیز در آثار مختلف خود موضوع دولت را مورد پژوهش و تحقیق فلسفی قرار داده و درحیطه فلسفه سیاسی نظریهپردازی کرده است. این مقاله درصدد است تا بااستفاده از روش تفسیر روشی متنمحور، ضمن ارائه بنیادهای نظری پردازش ماهیت دولت و مشروعیت آن در فلسفه سیاسی علامه طباطبایی، این مسأله را مورد ردازش و تدقیق قرار دهد. بهاینمنظور ابتدا ادراکات اعتباری بهعنوان پایهای برای طرح مسأله ماهیت دولت مورد پردازش قرار گرفته و سپس ماهیت دولت، درچارچوب همان نظریه و مبتنی برسامان انسانشناختی سهگانه استخدام، جامعه و دولت و با هدف نیل بهغایت عدالت پردازش میشود. همچنین درادامه بااشاره بهانواع مختلف دولتهای نامشروع و مشروع در فلسفه سیاسی ایشان، دولتهای نامشروع مورد نقد قرار میگیرند. در انتها نیز دولت دینی بهعنوان یگانه دولتی که مبتنیبر نظریه ادراکات اعتباری، دارای مشخصه اصلی «نیل بهسعادت»، «رافع جامع احتیاجات وجودی انسانی برمبنای تعیین حاکم توسط مردم درچارچوب قوانین الهی»، «طالب غایت عدالت» «و دارای نظام ارزشگذاری استخدامطلبی دوطرفه ممدوح بهمنظور نیل به سعادت درپرتو عبودیت» است، بهعنوان دولت مشروع معرفی میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیدمحمدحسین طباطبایی؛ فلسفه سیاسی؛ نظریه دولت؛ ماهیت دولت؛ مشروعیت دولت؛ ادراکات اعتباری؛ دولت دینی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The nature and legitimacy of the state in the political philosophy of Allameh Tabatabayi | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohmmad sadiq nosratpanah | ||
| Assistant Professor of Political Thought, Imam Sadiq University, Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| The nature and legitimacy of the state in the political philosophy of Allameh Tabatabayi Political philosophy deals with the nature of political issues and especially the issue of government. In his various works, Allameh Tabatabayi has made the subject of government a subject of philosophical research and theorized in the field of political philosophy. This article tries to analyze and scrutinize this issue by using the method of text-based interpretation, while presenting the theoretical foundations of processing the nature of the state and its legitimacy in the political philosophy of Allameh Tabatabayi. For this purpose, credit perceptions are first processed as a basis for the issue of the nature of the government, and then the nature of the government is processed within the framework of the same theory and based on the triple anthropological system of employment, society and the government, with the aim of achieving justice. Also, referring to different types of illegitimate and legitimate governments in his political philosophy, illegitimate governments are criticized. In the end, the religious government as the only government based on the theory of credit perceptions, has the main characteristics of "achieving happiness", "comprehensive fulfillment of human existential needs based on the determination of the ruler by the people within the framework of divine laws", "pursuing the goal of justice" and having a two-way recruitment valuation system. Mamdouh means to achieve happiness in the light of servitude", it is introduced as a legitimate government. The nature and legitimacy of the state in the political philosophy of Allameh Tabatabayi Key words: Allameh Tabatabayi, political philosophy, nature of the state, legitimacy of the state, credit perceptions, religious state. Key words: Allameh Tabatabayi, political philosophy, nature of the state, legitimacy of the state, credit perceptions, religious state. Key words: Allameh Tabatabayi, political philosophy, nature of the state, legitimacy of the state, credit perceptions, religious state. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Allameh Tabatabayi, Political philosophy, nature of the state, legitimacy of the state, Credit perceptions, Religious state | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
آیزاک، اروین و روزنتال، جاکوب (1396). اندیشه سیاسی اسلام در سدههای جدید (اسلام دردولت ملی مدرن). تهران: قومس.
امیدی، مهدی و دیگران (1395). مردم و حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی علامه طباطبایی. قم: مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی.
انصاری، حسن (1402). دین و دولت در اندیشه اسلامی. تهران: ماهی.
بشیریه، حسین (1379). تاریخ اندیشههای سیاسی در قرن بیستم. جلد اول: اندیشههای مارکسیستی. تهران: نشر نی.
جلیلی، سعید (1401). بنیان اندیشه سیاسی در اسلام. تهران: شرکت چاپ و نشر بینالملل.
جمشیدی، محمدحسین (1388). حکومت و رعایت؛ درآمدی بر فلسفه سیاسی حکومت در اسلام. نشریه علمی علمی دانش سیاسی، 5(10)، 41-67.
حاتمی، محمدرضا (1384). بررسی و نقد مبانی مشروعیت حکومت از دیدگاه اهل سنت. نشریه علمی دانش سیاسی، 1(1)، 67-99.
حسنی، ابوالحسن (1390). حکمت سیاسی متعالیه. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
سبحانی، جعفر (1385). هرمنوتیک. قم: انتشارات توحید.
سروش، محمد (1396). تأملات سیاسی علامه طباطبایی. قم: میراث اهل قلم.
سعیدی روشن، محمدباقر (1383). تحلیل زبان قرآن و روششناسی فهم آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سلطانی، اسحاق؛ میراحمدی، منصور و نصرتپناه، محمدصادق (1399). ماهیت نظریه در فلسفه سیاسی علامه طباطبایی. نشریه علمی جستارهای سیاسی معاصر، 11 (35)، 53-79.
شجاعی زند، علیرضا (1376). مشروعیت دینی و اقتدار سیاسی دین. تهران: تبیان.
شریعتمدار، سیدمحمدرضا (1387). درآمدی بر فلسفه سیاسی اسلام. تهران: کانون اندیشه جوان.
شیرخانی، علی و شیرخانی، مهدی (1400). سامان سیاسی در حکمت متعالیه. نشریه علمی پژوهشهای فلسفه سیاسی اسلامی، 1(2)، 67-84.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1374). تفسیر المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1387). اصول فلسفه و روش رئالیسم. جلد 2. تهران: صدرا.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1388.الف). بررسیهای اسلامی. جلد اول. قم: بوستان کتاب.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1388.ب). رسائل توحیدی. مترجم و محقق علی شیروانی، قم: بوستان کتاب.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1388.پ). شیعه در اسلام. قم: بوستان کتاب.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1389). روابط اجتماعی در اسلام. قم: بوستان کتاب.
عالم، عبدالرحمان (1384). بنیادهای علم سیاست. تهران: نشر نی.
علیخانی، علیاکبر و دیگران (1386). روششناسی درمطالعات سیاسی اسلام. تهران: دانشگاه امام صادق(علیهالسلام).
فیرحی، داوود؛ میرموسوی، سیدعلی و حقیقت، سیدصادق (1383). نظام سیاسی و دولت در اسلام. نشریه علمی علوم سیاسی، 7(27)، 217-232.
مطهری، مرتضی (1377). مجموعه آثار. جلد 7 و 22. تهران: صدرا.
مهری، کریم (1395). دولت اسلامی بر اساس بیانات مقام معظم رهبری: روش نظریهپردازی دادهبنیاد. نشریه علمی دانش سیاسی، 12(24)، 31-57.
میرخلیلی، سیدجواد (1399). بررسی و تحلیل جایگاه حکومت در فلسفه سیاسی علامه طباطبایی. نشریه علمی مطالعات انقلاب اسلامی، 17(63)، 185-204.
نصرتپناه، محمدصادق و بخشی، مسعود (1399). استکبارستیزی در اندیشه امام خمینی(رحمتاللهعلیه)؛ با تکیه بر مفهومشناسی استکبار در تفسیر المیزان. نشریه علمی دانش سیاسی، 16(32)، 671-696.
نصرتپناه، محمدصادق و سیفی، محمدمهدی (1398). رابطه عدالت و آزادی درحکمت سیاسی متعالیه؛ با تأکید بر آراء علامه طباطبایی. نشریه علمی دانش سیاسی، 15(29)، 243-270.
نوروزی، محمدجواد (1388). فلسفه سیاسی اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
واعظی، احمد (1387). حکمت متعالیه و تدوین فلسفه سیاسی اسلامی. نشریه علمی علوم سیاسی، 11(43)، 9-22.
واعظی، احمد (1390). نظریه تفسیر متن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
واعظی، احمد (1395). درآمدی بر فلسفه سیاسی اسلامی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
وینسنت، اندرو (1376). نظریههای دولت. ترجمه حسین بشریه، تهران: نشر نی.
References
The Holy Quran.
Alam, A. (2005). Bonyād hā ye ‘Elm e Sīyāsat [Foundations of Political Science]. (13th ed.). Tehran: Nashr e Ney. (In Persian)
Alikhani, A. A. & et al. (2007). Ravesh Shenāsī dar Muṭāla’āt e Sīyāsī ye Eslām [Methodology in Political Studies of Islam]. Tehran: Imam Sadiq University. (In Persian)
Ansari, H. (2023). Dīn va Dowlat dar Andīsheh ye Eslāmī [Religion and State in Islamic Thought]. (2Vols., 1st ed.). Tehran: Māhī. (In Persian)
Ayzak, E. & Rosenthal, J. (2017). Andīsheh ye Sīyāsī ye Eslām dar Sadeh hā ye Jadīd (Eslām dar Dowlat e Mellī ye Modern) [Political Thought of Islam in New Centuries (Islam in the Modern National State)]. (1st ed.). Tehran: Qūmes. (In Persian)
Bashiriyeh, H. (2000). Tārīkh e Andīsheh hā ye Sīyāsī dar Qarn e Bīstom: Vol.1: Andīsheh hā ye Mārxīstī [History of Political Thoughts in the 20th Century: Vol.1: Marxist Thoughts]. (3rd ed.). Tehran: Nashr e Ney. (In Persian)
Feirahi, D.; Mirmousavi, S. A. & Haghighat, S. S. (2004). Neẓām e Sīyāsī va Dowlat dar Eslām [Political System and State in Islam]. Political Science, 7(27), 217-232. (In Persian)
Hasani, A. (2011). Ḥekmat e Sīyāsī ye Muta’ālīyeh [Transcendental Political Wisdom]. (1st ed.). Tehran: Islamic Research Institute for Culture and Thought. (In Persian)
Hatami, M. R. (2005). Barrasī va Naqd e Mabānī ye Mashrū’īyyat e Ḥokūmat az Dīdgāh e Ahl e Sonnat [Investigation and Criticism of the Foundations of Government Legitimacy from the Sunni Perspective]. Political Knowledge, 1(1), 67-99. (In Persian)
Jalili, S. (2022). Bonyān e Andīsheh ye Sīyāsī dar Eslām [The Foundation of Political Thought in Islam]. (1st ed.). Tehran: Sherkat e Chāp va Nashr e Beyn al-Melal. (In Persian)
Jamshidi, M. H. (2009). Ḥokūmat va Ra’āyat; Darāmadī bar Falsafeh ye Sīyāsī ye Ḥokūmat dar Eslām [Government and Observance; An Introduction to the Political Philosophy of Government in Islam]. Political Knowledge, 5(10), 41-67. (In Persian)
Mehri, K. (2016). Dowlat e Eslāmī bar Asās e Bayānāt e Maqām e Mo’aẓẓam e Rahbarī: Ravesh e Naẓariyeh Pardāzī ye Dādeh Bonyād [Islamic State Based on the Statements of the Supreme Leader: Grounded Theory Method]. Political Knowledge, 12(24), 31-57. (In Persian)
Mirkhalili, S. J. (2020). Barrasī va Taḥlīl e Jāygāh e Ḥokūmat dar Falsafeh ye Sīyāsī ye ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī [Investigation and Analysis of the Place of Government in the Political Philosophy of Allameh Tabatabai]. Islamic Revolution Studies, 17(63), 185-204. (In Persian)
Motahari, M. (1998) Majmū’eh Āsār [Collection of Works]. (Vol. 7, 5th ed.). Tehran: Sadra. (In Persian)
Motahari, M. (2008). Majmū’eh Āsār [Collection of Works]. (Vol. 22, 4th ed.). Tehran: Sadra. (In Persian)
Norouzi, M. J. (2009). Falsafeh ye Sīyāsī ye Eslām [Political Philosophy of Islam]. (1st ed.). Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute. (In Persian)
Nosratpanah, M. S. & Bakhshi, M. (2020). Estekbār Setīzī dar Andīsheh ye Imām Khomeinī (RA); Bā Tekīyeh bar Mafhūm Shenāsī ye Estekbār dar Tafsīr al-Mīzān [Anti-Arrogance in the Thought of Imam Khomeini (RA); Relying on the Conceptology of Arrogance in Tafsir al-Mizan]. Political Knowledge, 16(32), 671-696. (In Persian)
Nosratpanah, M. S. & Seifi, M. M. (2019). Rābeṭeh ye ‘Edālat va Āzādī dar Ḥekmat e Sīyāsī ye Muta’ālīyeh; Bā Ta’kīd bar Ārā’ ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī [The Relationship between Justice and Freedom in Transcendental Political Wisdom; With Emphasis on the Views of Allameh Tabatabai]. Political Knowledge, 15(29), 243-270. (In Persian)
Omidi, M. & et al. (2016). Mardom va Ḥokūmat e Eslāmī dar Andīsheh ye Sīyāsī ye ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī [People and Islamic Government in the Political Thought of Allameh Tabatabai]. (1st ed.). Qom: Al-Mustafa International Translation and Publication Center. (In Persian)
Ṣadr al-Muta’allihīn (Mulla Sadra). (1992). al-Taṣawwur wa al-Taṣdīq. (M. Bidarfar, Ed.). (5th ed.). Qom: Bīdār. (in Arabic).
Ṣadr al-Muta’allihīn (Mulla Sadra). (2013a). al-Shawāhid al-Rubūbīyyah fī al-Manāhij al-Sulūkīyyah [Divine Witnesses in the Paths of Spiritual Wayfaring] (With marginal notes by Haj Mulla Hadi Sabzevari). (S. J. Ashtiani, Intro., Ed. & Annotations). (7th ed.). Qom: Bustan e Ketab. (In Arabic).
Saeedi Roshan, M. B. (2004). Taḥlīl e Zabān e Qur’ān va Ravesh Shenāsī ye Fahm e Ān [Analysis of Quranic Language and Methodology of Understanding It]. Qom: Research Institute of Hawzeh and University. (In Persian)
Shariatmadar, S. M. R. (2008). Darāmadī bar Falsafeh ye Sīyāsī ye Eslām [An Introduction to Islamic Political Philosophy]. (1st ed.). Tehran: Kanoon Andisheh Javan. (In Persian)
Shirkhani, A. & Shirkhani, M. (2021). Sāmān e Sīyāsī dar Ḥekmat e Muta’ālīyeh [Political Order in Transcendental Wisdom]. Islamic Political Philosophy Research, 1(2), 67-84. (In Persian)
Shojaei Zand, A. R. (1997). Mashrū’īyyat e Dīnī va Eqtedār e Sīyāsī ye Dīn [Religious Legitimacy and Political Authority of Religion]. (1st ed.). Tehran: Tabyān. (In Persian)
Sobhani, J. (2006). Hermeneutics. Qom: Towhid Publications. (In Persian)
Soltani, I.; Mirahmadi, M. & Nosratpanah, M. S. (2020). Māhiyyat e Naẓariyeh dar Falsafeh ye Sīyāsī ye ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī [The Nature of Theory in the Political Philosophy of Allameh Tabatabai]. Contemporary Political Studies, 11(35), 53-79. (In Persian)
Soroush, M. (2017). Ta’ammolāt e Sīyāsī ye ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī [Political Reflections of Allameh Tabatabai]. (1st ed.). Qom: Mīrās e Ahl e Qalam. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (1995). Tafsīr al-Mīzān. (M. B. Mousavi Hamedani, Trans.). (5th ed.). Qom: Islamic Publications Office. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (2008). Uṣūl e Falsafeh va Ravesh e Re’ālīsm [Principles of Philosophy and the Method of Realism]. (Vol. 2, 16th ed.). Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (2009a). Barrasī hā ye Eslāmī [Islamic Investigations]. (Vol. 1, 1st ed.). Qom: Bustan e Ketab. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (2009b). Rasā’il e Towḥīdī [Monotheistic Treatises]. (A. Shirvani, Trans. & Res.). (2nd ed.). Qom: Bustan e Ketab. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (2009c). Shī’ah dar Eslām [Shi’a in Islam]. (5th ed.). Qom: Bustan e Ketab. (In Persian)
Ṭabāṭabā’ī, S. M. H. (2010). Ravābeṭ e Ejtemā’ī dar Eslām [Social Relations in Islam]. (3rd ed.). Qom: Bustan e Ketab. (In Persian)
Vaezi, A. (2008). Ḥekmat e Muta’ālīyeh va Tadvīn e Falsafeh ye Sīyāsī ye Eslāmī [Transcendental Wisdom and the Formulation of Islamic Political Philosophy]. Political Science, 11(43), 9-22. (In Persian)
Vaezi, A. (2011). Naẓariyeh ye Tafsīr e Matn [Theory of Text Interpretation]. (1st ed.). Qom: Research Institute of Hawzeh and University. (In Persian)
Vaezi, A. (2016). Darāmadī bar Falsafeh ye Sīyāsī ye Eslāmī [An Introduction to Islamic Political Philosophy]. (1st ed.). Qom: Islamic Sciences and Culture Academy. (In Persian)
Vincent, A. (1997). Naẓariyeh hā ye Dowlat [Theories of the State]. (H. Bashiriyeh, Trans.). (1st ed.). Tehran: Nashr e Ney. (In Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 42 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||