| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 556 |
| تعداد مقالات | 4,843 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,917,969 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,326,993 |
معرفی و بررسی تحلیلی شرح قصیدة عینیه(روحیه) ابن سینا تألیف مُصَنِّفَک شاهرودی بسطامی، بر اساس نسخ خطی این اثر | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2026.249630.1776 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد تیموری1؛ عباس جوارشکیان* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معرفی و بررسی تحلیلی یکی از شروح مهم و گمنام قصیده عینیه ابن سینا، اثر «شیخ علی بن مجدالدین محمد» مشهور به مُصَنِّفَک شاهرودی بسطامی (متوفی ۸۷۵ قمری) موضوع پژوهش حاضر است. او که از احفاد و نوادگان فخرالدین رازی است در علوم مختلفی از جمله ادبیات عرب، فقه، کلام، تفسیر و عرفان تبحر داشت. وی این شرح را در سال 837هق در بسطام تألیف کرد و پس از مهاجرت به آناتولی، آن را به سلطان محمد فاتح، پادشاه عثمانی تقدیم نمود. این شرح مبتنی بر منابع گستردهای از متون دینی (آیات و احادیث) تا منابع فلسفی، کلامی و عرفانی نگاشته شده و نمونهای برجسته از تلفیق فلسفه، کلام و عرفان در سنت اسلامی و گواهی بر پیوند ناگسستنی حکمت سینوی با عرفان اسلامی است. هدف اصلی این پژوهش، معرفی، تحلیل محتوایی و تبیین شیوهای است که مُصَنِّفَک در تفسیر این قصیده به کار برده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی ، با اتکا به منابع کتابخانهای و بر پایه نسخهشناسیِ چهار دستنویس معتبر از شرح مذکور انجام شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که شرح مُصَنِّفَک بر قصیده عینیه، از مغفولماندهترین میراث تفسیری حکمت سینوی است که در ضمن وفاداری به نظام فکری ابنسینا، خوانشی مبتنی بر لایههای متعدد معنایی از متن ارائه میدهد و حاکی از آن است که او بر اساس روش تفسیری خود، حکمت سینوی را در پیوند با مبانی عرفان و کلام اسلامی بررسی میکند. این پژوهش با بررسی مجموعه دستنوشتههای اثر مذکور، نقش مُصَنِّفَک را به عنوان پلی در انتقال میراث فکری خراسان به سرزمین عثمانی برجسته میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قصیده عینیه؛ قصیده روحیه؛ مُصَنِّفَک شاهرودی بسطامی؛ نسخ خطی؛ ابن سینا؛ حکمت سینوی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Introduction and Analytical Examination of the Commentary on Avicenna's Qasida Ayniyya (Ruhiyya) Authored by Musannifak Shahroudi Bastami, Based on the Manuscripts of This Work | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammad teymoori1؛ Abbas Javareshkian2 | ||
| 1PhD student, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad | ||
| 2teacher of Ferdowsi University of Mashhad | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction and analytical examination of one of the significant yet lesser-known commentaries on Avicenna’s ‘Ayniyya Ode, authored by Shaykh ‘Ali ibn Majd al-Dīn Muḥammad, known as Muṣannifak Shāh-rūdī Bāstāmī (d. 875 AH), constitutes the subject of the present study. A descendant of Fakhr al-Dīn al-Rāzī, he was proficient in various disciplines, including Arabic literature, jurisprudence, theology, Qur’anic exegesis, and Sufism. He composed this commentary in Bāstām in 837 AH and, following his migration to Anatolia, dedicated it to the Ottoman Sultan Mehmed the Conqueror. This commentary draws upon a wide array of sources, ranging from religious texts (Qur’anic verses and prophetic traditions) to philosophical, theological, and mystical works, and stands as a prominent example of the synthesis of philosophy, theology, and mysticism within the Islamic tradition. It also bears witness to the inextricable link between Avicennan philosophy and Islamic mysticism. The primary objective of this research is to introduce the work, analyze its content, and elucidate the method employed by Muṣannifak in interpreting this ode. This study has been conducted using a descriptive-analytical method, relying on library resources and the codicological examination of four authoritative manuscripts of the aforementioned commentary. The findings of the research indicate that Muṣannifak’s commentary on the ‘Ayniyya Ode is among the most neglected interpretive heritages of Avicennan philosophy. While remaining faithful to Avicenna’s intellectual system, it offers a reading based on multiple layers of meaning within the text. It further demonstrates that, according to his interpretive methodology, he examines Avicennan philosophy in connection with the principles of Islamic mysticism and theology. By investigating the collection of manuscripts of this work, the present study highlights Muṣannifak’s role as a bridge in the transmission of the intellectual heritage of Khurāsān to the Ottoman realm. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Qaṣīda ʿAyniyya, Qaṣīda Rūḥiyya, Muṣannifak Shāh-rūdī Bustāmī, Manuscripts, Ibn Sīnā, Avicennian Philosophy | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 18 |
||