اضطرار، اجبار و اکراه؛ از ترادف تا تفاوت | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 2، دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 35، 1391، صفحه 39-72 اصل مقاله (12.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2012.1013 | ||
| نویسنده | ||
| علی غلامی* | ||
| چکیده | ||
| اضطرار، اجبار و اکراه از عوامل مؤثر بر قصد و از ارکان اهلیت جزایی محسوب میشوند، با این حال در اغلب منابع حقوقی، اجبار و اکراه به عنوان یک عامل مشترک در کنار اضطرار مورد بحث قرار گرفتهاند. این رویه در قوانین پیش و پس از انقلاب اسلامی نیز مشاهده میشود، بهگونهای که قانونگذار میان اجبار و اکراه تفکیکی قائل نشده و برای هر دو حکم و شرایط واحدی در نظر گرفته است. بااینحال، بررسی دقیق مفاهیم نشان میدهد که این سه عامل از نظر تعریف، منشأ و آثار با یکدیگر متفاوتاند. اجبار حالتی است که بر اثر فشار انسان یا غیرانسان ایجاد میشود و موجب سلب کامل اختیار و آزادی شخص میگردد. در مقابل، اگر فشار بیرونی موجب از بین رفتن رضایت و طیب خاطر فرد شود، اما آزادی و اختیار او بهطور کامل زایل نگردد، دو حالت متفاوت پدید میآید: چنانچه عامل فقدان رضا غیرانسانی باشد، اضطرار تحقق مییابد، هرچند ممکن است منشأ آن بهطور غیرمستقیم انسانی باشد؛ اما اگر عامل انسانی باشد و همراه با محدودیت نسبی آزادی و اختیار، نه در حد زوال کامل، رخ دهد، اکراه محقق میشود. ازاینرو، اجبار و اکراه دو نهاد متمایز هستند که از حیث منشأ و میزان تأثیر بر اراده، تفاوت بنیادین دارند و نمیتوان آنها را در قالب یک عنوان و حکم واحد جمع نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اضطرار؛ اجبار؛ اکراه؛ اختیار؛ رضا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 14,214 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,776 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,163,033 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,581,067 |