انواع تبیین و نظریه های تبیین علمی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| شناسنامه علمی شماره، دوره 4، شماره 2، 1385، صفحه 45-64 اصل مقاله (306.76 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2012.1181 | ||
| نویسنده | ||
| مسعود صادقی | ||
| استادیار گروه عرفان اسلامی پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| برای تبیین انواع گوناگونی برشمردهاند. این جستار ضمن بررسی برخی از این انواع مانند تبیین علمی و تبیینِ عادی یا غیرعلمی، تبیینِ ناقص یا جزئی و تبیینِ کامل یا تمام، تبیین علّی و تبیین غیرعلّی، تبیین کارکردی، تبیین غایتشناختی و... مهمترین نظریههای تبیین علمی را مطالعه میکند. رایجترین نظریهای که آغازگر بحث جدی تبیین در قرن بیستم بود، نظریۀ قانون فراگیر تبیین، شامل دو الگوی قیاسی- قانونی و استقرایی- آماری است. نقدهایی که در نیمۀ دوم قرن بیستم به این نظریه شد، راه را برای نظریههای دیگر گشود. بر پایة این نقدها، الگوهایی برای تبیین علمی مطرح شد. از مهمترین این الگوها، یکی الگویِ ربط آماری وسلی سمن است که با بیانی از سازوکارهای علّی تکمیل شده است و دیگری الگویِ وحدتبخشی تبیین که مایکل فریدمن طرح اولیۀ آن را ریخت و فیلیپ کیچر آن را شرح و بسط داد. این جستار نشان خواهد داد که چگونه هر یک از این الگوهای مختلف از نواقص الگوهای پیشین فاصله میگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انواع تبیین؛ تبیین علمی؛ قانون فراگیر؛ ربط آماری؛ سازوکارهای علّی؛ وحدتبخشی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22,230 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,161 |
||