انواع مختلف علیت | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 8، دوره 3، شماره 1، 1384، صفحه 207-232 اصل مقاله (291.14 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2012.1194 | ||
| نویسنده | ||
| مسعود صادقی (مترجم) جی. اچ. ار. پارکینسون (نویسنده) | ||
| استادیار گروه عرفان اسلامی پژوهشکده امام خمینی (ره)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این جستار پارکینسون با اشاره به رابطة علیت و تبیین و طرح این پرسش که آیا از اصطلاح«علت» در کاربردهای مختلف آن معنای واحدی اراده میشود یا نه،به بافت و زمینه و شیوة طرح علل چهارگانه نزد ارسطو میپردازد وبه تحولی که در فهم این بحث در اثر ترجمههای یونانی به لاتینی اتفاق افتاده است،اشاره میکند؛سپس به منظور بررسی شیوههای کاربرد واژة «علت» به بیان هیوم از این مفهوم و سه ملاک وی برای تشخیص رابطة علّی و معلولی توجه میکند و دو تفاوت عمدة بیان هیوم و جان استوارت میل را برمیشمارد. آنگاه دیدگاه کالینگوود در باب سه معنای مختلف علت به تفصیل بررسی میکند وبا مقایسة علت تاریخی کالینگوود با علت غایی ارسطو، از تبیین غایتشناختی سخن به میان میآورد و دو نوع غایتشناسی درونی و بیرونی را از هم متمایز میسازد وآرایراسل، دیویدسن، تایلر، بنت و وودفیلد را بررسی میکند و به این نتیجه میرسد که به منظور ارائةتبیینهای غایتشناختی باید افزون بر شناسایی معلول یک علت، از دیدگاهی خاص حکم به خیر بودن آن معلول کرد؛بنابراین،نوع تبیین مستلزم هم مؤلفهای علّی است و هم مؤلفهای ارزشی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علیت؛ تبیین؛ علل چهارگانة ارسطو؛ هیوم؛ میل؛ راسل؛ دیویدسن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,726 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,986 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,275,244 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,681,604 |