امکان وحدت شخصی وجود در حکمت متعالیه | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 4، دوره 3، شماره 2، آبان 1384، صفحه 67-88 اصل مقاله (177.07 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2012.1198 | ||
| نویسنده | ||
| حسین سوزنچی | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| وحدت وجود یکی از مهمترین مدعیات عرفاست که همواره با بحثها و چالشهای فراوانی همراه بوده است. در میان نظامهای فلسفی در جهان اسلام، ملاصدرا، که توجه خاصی به آرای عرفانی داشت، بر این باور بود که اولین کسی است که توانسته وحدت وجود را تبیین فلسفی کند. اما بعدها در شرح مراد ملاصدرا اختلافاتی پدید آمد؛ در اینکه وی توانسته بود وحدت تشکیکی وجود را اثبات کند، بحثی نبود، اما بحث بر سر این بود که آیا وحدت تشکیکی وجود همان وحدت وجود موردنظر عرفاست؟ برخی از پیروان این نظام فلسفی بر این باور بودند که تنها تبیین معقول از وحدت وجود، همان وحدت تشکیکی وجود است و دستۀ دوم قائل شدند که مدعای اصلی عرفان بیش از این است و ملاصدرا در نظام فلسفی خود توانسته است از وحدت تشکیکی وجود گذر کند و به مدعای اصلی عرفان، یعنی وحدت شخصی وجود برسد. یک راه مهم برای قضاوت بین این آراء، بررسی فلسفی ادله و لوازم سخن موافقان و مخالفان امکان وحدت شخصی وجود در حکمت متعالیه است. در این مقاله ابتدا به سه دلیل طرفداران گذر از وحدت تشکیکی وجود به وحدت شخصی وجود پرداخته میشود؛ سپس براهینی که به عنوان مناقشه بر پذیرش وحدت شخصی وجود در نظام حکمت متعالیه قابل طرح است، بررسی خواهد شد و در نهایت، قضاوت میشود که آیا در حکمت متعالیه و با استفاده از ادلۀ عقلی فلسفی میتوان وحدت شخصی وجود را به عنوان امری فراتر از وحدت تشکیکی وجود پذیرفت یا خیر. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وجود؛ وحدت؛ تشکیک؛ صدرالمتألهین؛ عرفان نظری؛ وحدت وجود؛ وحدت تشکیکی وجود؛ وحدت شخصی وجود | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,002 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,331 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 568 |
| تعداد مقالات | 4,983 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,723,661 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,943,960 |