منتظرقائم, مهدی, علی‌خانی, زهره. (1393). بازنمایی اختیار انسان در مجموعه‌های مذهبی تلویزیون؛ مطالعۀ موردی، مجموعه کلید اسرار. دین و ارتباطات (نامه صادق), 20(44), 101-136. doi: 10.30497/rc.2014.1553
مهدی منتظرقائم; زهره علی‌خانی. "بازنمایی اختیار انسان در مجموعه‌های مذهبی تلویزیون؛ مطالعۀ موردی، مجموعه کلید اسرار". دین و ارتباطات (نامه صادق), 20, 44, 1393, 101-136. doi: 10.30497/rc.2014.1553
منتظرقائم, مهدی, علی‌خانی, زهره. (1393). 'بازنمایی اختیار انسان در مجموعه‌های مذهبی تلویزیون؛ مطالعۀ موردی، مجموعه کلید اسرار', دین و ارتباطات (نامه صادق), 20(44), pp. 101-136. doi: 10.30497/rc.2014.1553
منتظرقائم, مهدی, علی‌خانی, زهره. بازنمایی اختیار انسان در مجموعه‌های مذهبی تلویزیون؛ مطالعۀ موردی، مجموعه کلید اسرار. دین و ارتباطات (نامه صادق), 1393; 20(44): 101-136. doi: 10.30497/rc.2014.1553

بازنمایی اختیار انسان در مجموعه‌های مذهبی تلویزیون؛ مطالعۀ موردی، مجموعه کلید اسرار

دین و ارتباطات (نامه صادق)
مقاله 4، دوره 20، شماره 44، 1392، صفحه 101-136    اصل مقاله (793.68 K)
نوع مقاله: علمی-پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/rc.2014.1553
نویسندگان
مهدی منتظرقائم1؛ زهره علی‌خانی* 2
1استادیار گروه ارتباطات اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
2دانشجوی دکتری ارتباطات
چکیده
با توجه به ارتباط همیشگی زندگی توده مردم با مفاهیم جبر و اختیار، و نیز اهمیت ذاتی این مفهوم در حیطه دین، و با عطف‌‌‌نظر به توانایی رسانه‌‌‌ها در برساخت روایت توده مردم از نظام اسباب هستی این تحقیق در پی پاسخگویی به این سؤال برآمده است که در مجموعه تلویزیونی‌‌‌ نمونه تحقیق از مفهوم اختیار چه برساخت معنایی‌‌‌ای به مخاطب ارائه می‌‌‌شود. لذا ابتدا یک معرفی اجمالی از مفهوم اختیار در اندیشه اسلامی و دال‌‌‌های آن که امکان بازشناسی فضای تخاصم میان جبر مطلق و اختیار مطلق در بخش عملی تحقیق را فراهم می‌‌‌آورد، ارائه شده است. با اتخاذ رویکرد نظری بازنمایی برساختی، ترکیبی از رویکردهای تحلیل گفتمان برای تحلیل گفتگوهای مجموعه درباره اختیار انسان و نیز الگوی تحلیل کنشگر گریماس برای تحلیل ساختار اساسی کنشگری در مجموعه استفاده شده است. با ترسیم نمودار شماتیک کنشگران پی‌‌‌رفت‌‌‌های آغازین و پایانی نشان داده شده است که مجموعه (تلویزیونی) به‌لحاظ روایی و گفتمانی متمایل به گفتمانی جبرگراست. مجموعه (تلویزیونی) با در مرکز قرار دادن قدرت الهی در ساختار داستانی و نیز گفتگو‌‌‌های شخصیت‌‌‌ها به گفتمان کلی جبر نزدیک می‌‌‌شود و این دال تمامی دال‌‌‌های دیگر را در جاذبه معنایی خود معین و بامعنا می‌‌‌گرداند. دال‌‌‌های خواب، کیفرانگاری سختی‌‌‌ها و پاداش‌‌‌انگاری خوشی‌‌‌ها، تقدیرگرایی، جامعیت نصّ دینی، نظم جهان و سنت اجتماعی در مجموعه (تلویزیونی) تأیید و دال‌‌‌های پرسشگری، روش تعقلی و فلسفی و نیز اثرگذاری ساختارهای اجتماعی طرد شده و به‌طور کلی گفتمان فلسفی و نیز گزاره‌‌‌های اختیار نفی می‌‌‌شود. به ارتباط هرکدام از این دال‌‌‌ها با گزاره‌‌‌های گفتمانی اختیار در بخش تحلیل داده‌‌‌ها پرداخته شده است. 
کلیدواژه‌ها
اختیار؛ جبر؛ گفتمان؛ روایت؛ مجموعه تلویزیونی
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 5,059
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,009
دانشگاه امام صادق علیه السلام
معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه امام صادق علیه السلام
سامانه جامع رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران
پرتال نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری MSRT
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام - ISC
ISI Web of Science
Scopus Elsevier
SJR
پایگاه دوآج
پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی - SID
پایگاه مجلات تخصصی نور - Noormags
بانک اطلاعات نشریات کشور - Magiran
پرتال جامع علوم انسانی - Ensani
پایگاه مرجه دانش - Civilica
پایگاه مرجع مجلات علمی
مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری
اخبار و اعلانات
آمار
تعداد نشریات19
تعداد شماره‌ها570
تعداد مقالات5,013
تعداد مشاهده مقاله11,851,354
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,030,895
اخبار نشریات