جایگاه قانون در تحقّق عدالت حقوقی و تأثیر آن بر تفسیر قضایی؛ تأمّلی بر نسبت قانون و قاعده حقوقی در نظام فقهی حقوقی ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 39، 1393، صفحه 151-179 اصل مقاله (272.8 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2014.1575 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی شهابی* | ||
| چکیده | ||
| یکی دانستن قانون و قاعده حقوقی، نشان از رویکرد تحققی دولتی در مبنای التزامآوری قاعده حقوقی داشته و به یکی انگاشتن حقوق و قانون منجر میشود که میتواند نوعی عدالت دولتی و در پی آن، تفسیر لفظی از قانون را نتیجه دهد. با این وجود، آیا میتوان با تأکید بر تفکیک قانون از قاعده حقوقی، زمینه عبور از عدالت دولتی به عدالت عرفی یا عدالت شرعی را فراهم ساخت و بدین ترتیب، تفسیر قضایی را از چارچوب تفسیر لفظی رهانیده و به سمت تفسیر مبتنی بر اصول حقوقی سوق داد؟ به نظر میرسد چگونگی تفسیر قضایی در هر نظام حقوقی، به چیستی عدالت حقوقی در آن نظام وابسته است و نوع عدالت حقوقی نیز به مبنای اعتبار قواعد حقوقی بستگی دارد. نویسنده این مقاله کوشیده است با اتخاذ روشی تحلیلی و تحققی ـ البته نه از نوع دولتی یا کلسنی آن ـ بر تفکیک قانون از قاعده حقوقی و یکی ندانستن آن دو تأکید کند و با انحصار مبنای اعتبار قاعده حقوقی در اراده دولت، بهویژه در مدل فقهیـحقوقی ایران، مخالفت ورزد تا زمینه عبور از عدالت دولتی و در نتیجه عبور از تفسیر قضایی لفظی را فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قانون؛ عدالت شرعی؛ عدالت عرفی؛ عدالت فطری؛ مبنای اعتبار قاعده ی حقوقی؛ تفسیر قضایی؛ نظام حقوقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,143 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,382 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,933 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,238,161 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,648,441 |