باور دینی و خودآیینی عقلانی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 6، دوره 13، شماره 2، آبان 1394، صفحه 91-112 اصل مقاله (652.24 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2016.1750 | ||
| نویسنده | ||
| امیرحسین خداپرست* | ||
| عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| خودآیینی عقلانی بیانگر آن است که آدمی چگونه میتواند فاعلیت معرفتی خود را محفوظ بدارد و اختیار تنظیم و ادارهی عقلانی خود را داشته باشد. این ارزش معرفتی غالباً در مقابل دگرآیینی عقلانی طرح شده که مطابق آن، باورنده، به علل درونی یا بیرونی، فاقد توانایی لازم برای اِعمال فاعلیت معرفتی خود است. از آغاز دوران مدرن، برخی فیلسوفان و متفکران بهتصریح یا تلویح گمان کردهاند که باور دینی ناقض خودآیینی عقلانی است. با این حال، روایت مسئولیتمحور از معرفتشناسی فضیلتگرا بهخوبی نشان میدهد که خودآیینی به مثابه یک فضیلت عقلانی به معنای اتکا به قوای معرفتی خود و بینیازی معرفتی از دیگری نیست بلکه نحوهی تنظیم فاعلیت معرفتی باورنده را در تعاملهای فکری او با دیگری تجویز میکند. بر این اساس، باورندهی خودآیین بر شناخت اقسام روابط معرفتی خود با دیگری و تنظیم مستقل آن توانا است. این معنا از خودآیینی عقلانی با برگرفت و نگهداشت باورهای دینی در تعارض نیست. باور دینی میتواند خودآیین باشد اگر باورندهی متدین نقش دیگری را به مثابه ناقل، ناقد، حامی، الگو یا مرجع در باورهای دینی خود دریابد و وجدانمدارانه و به اتکای آراستگی به فضایل عقلانی، نحوهی مداخلهی معرفتی دیگری را در باورهای دینی خود تنظیم کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خودآیینی؛ حجیت معرفتی؛ معرفتشناسی فضیلتگرا؛ فضیلت عقلانی؛ باور دینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,451 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,847 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 565 |
| تعداد مقالات | 4,951 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,316,298 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,720,734 |