تاریخ انگارۀ ذِکر در فرهنگ اسلامی | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 2، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 17، اسفند 1394، صفحه 43-78 اصل مقاله (470.82 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2016.1783 | ||
| نویسنده | ||
| حامد خانی (فرهنگ مهروش)* | ||
| دانشیار گروه الهیات، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از جملۀ رایجترین رفتارهای عبادی در میان مسلمانان ذکر گفتن است؛ به یاد خدا بودن و ابراز این مرور ذهنی در قالب الفاظی آیینی و از پیش تعیین شده. همان قدر که ذکر گفتن از دیرباز در میان مسلمانان رفتاری رایج بوده، بحث در بارۀ فضیلتِ شیوههای مختلف ذکر، اشکال بدعت آلود آن، و احیانا مرزبندی میان ذکر و رفتارهای عبادی دیگر نیز رواج داشته است. بدین سان، حجم گستردهای از تألیفات دعایی عالمان مسلمان به بحث در بارۀ شیوههای مختلف ذکر اختصاص یافته، و خاصه روایات فراوانی هم از بزرگان دین در این باره نقل شده است؛ روایاتی که بحث در بارۀ اصالت آنها، تمییز میان اصیل و مجعولشان، و مشخص کردن زمینۀ تاریخی گسترش و رواج هر یک با مشکلات فراوانی روبهروست. یک راه حل قابل تصور برای تاریخگزاری این قبیل روایات، مطالعۀ تاریخ تحول مفهوم ذکر در فرهنگ اسلامی است؛ کاری که در این مطالعه بناست بدان پردازیم. کوشش خواهیم کرد با مرور شواهد تاریخی و دستهبندی آنها تصویری واضحتر از تحولات این مفهوم در گذر زمان بازنماییم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذکر؛ ذکر جَماعی؛ ذکر فردی؛ ذکر کثیر؛ کارکرد ذکر؛ ادارة القرآن؛ قصص؛ وعظ؛ تاریخ زیارت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,462 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,292 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,949 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,288,261 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,696,838 |