الحاد جدید: چیستی، بنیانها، و زمینهها | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 9، دوره 14، شماره 2، آبان 1395، صفحه 163-184 اصل مقاله (696.55 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2017.1913 | ||
| نویسندگان | ||
| علی شهبازی* 1؛ رسول رسولی پور2؛ علی اله بداشتی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 2استادیار گروه فلسفه دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| الحاد جدید وصف جریانی است که در دهۀ نخست قرن حاضر، با انتشار سلسلهای از کتابهای پرفروش و در واکنش به حملات تروریستی برخی افراطیون دینی، به عرصۀ افکار عمومی آمد. این جریان هرچند ریشه در گذشته دارد و مبانی و مفروضات آن همان مبانی و مفروضات ملحدان گذشته است، با اتخاذ رویکردی بسیار خصمانه، به جریانی توفنده و جدید علیه دین و دینداران تبدیل شد. سخنگویان، و به اصطلاح پرچمداران آن عبارتاند از داکینز، دنت، هریس، و هیچنز. برخی از این ملحدان پیشتر به عنوان یک طرح کلان دست به عمومی و همهفهم کردن علومی چون زیستشناسی، به ویژه نظریۀ فرگشت و انتخاب طبیعی، زده بودند و اینک از آن جهت حمله به باورهای دینی استفاده میکنند. آنها در نقد خود به جای تکیه بر استدلال یا نقد دلایل و براهین مؤمنان، رویدادهای تاریخی و نیز رفتار و کردار برخی گروههای تندرو دینی، به ویژه اسلامی، را معیار داوری خود دربارۀ دین و خداباوری میدانند. همچنین ملحدان جدید بدون آن که مبانی و تکیهگاههای خود را اثبات کنند، با تکیه بر آنها چنین وانمود میکنند که باورهای دینی اموری فرگشتی است و در نتیجه میتوان با توجه به این نظریه و نیز با تکیه بر جهانبینی طبیعتگرایانه آن باورها را تبیین تجربی و طبیعی کرد. در این مقاله با توجه به دیدگاههای منتقدان آنها، اعم از خداباور و الهیدان و خداناباور، نشان دادهایم که اولاً طبیعتگرایی آن گونه که این ملحدان از آن میگویند و بر آن تکیه میکنند، یک نظریۀ علمی نیست، بلکه در واقع نوعی جهانبینی و نگرشی مابعدالطبیعی است. ثانیاً ملحدان در همین موضع مرتکب خطای آشکاری میشوند و آن خلط معانی گوناگون طبیعتگرایی است. ثالثاً بر خلاف نظر آنها میان علم و دین تعارضی نیست، بلکه اگر تعارضی هست به قول پلنتینگا میان طبیعتگرایی و علم است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الحاد جدید؛ نظریۀ فرگشت؛ انتخاب طبیعی؛ تعارض علم و دین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,437 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,902 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,165,918 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,583,352 |