مقایسۀ مبانی معرفتشناسانه و روششناسانۀ قاضی عبدالجبار معتزلی و قاضی ابوبکر باقلانی در معرفت دینی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 29، اردیبهشت 1396، صفحه 41-53 اصل مقاله (216.79 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2017.1964 | ||
| نویسندگان | ||
| علی الله بداشتی* 1؛ سید حسن سعادت مصطفوی2 | ||
| 1دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه قم، قم، ایران. (نویسنده مسئول) | ||
| 2استاد گروه فلسفه، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| قاضی عبدالجبار معتزلی و قاضی ابوبکر باقلانی ضمن آن که در امکان و ضرورت معرفت خدای سبحان و وجوب تفکر و ضرورت استدلال در شناخت خدا همرأی هستند، اما در پارهای از مبانی معرفتشناختی و روششناختی اختلاف نظر دارند. مهمترین اختلاف نظر این دو در زمینۀ معرفتشناسی متمرکز بر پاسخ به این سؤالات است: «آیا وجوب معرفت الله را عقل به ما میگوید یا شرع؟»، «آیا رابطۀ تفکر و معرفت تولیدی است یا استلزامی؟». در پاسخ به این سؤالات قاضی عبدالجبار رأی به «وجوب عقلی» معرفت الله میدهد، رابطۀ تفکر و معرفت را نیز «تولیدی» میداند و تولید علم را بر تفکر، که فعل اختیاری انسان است، مستقر میکند. اما قاضی ابوبکر باقلانی بر «وجوب شرعی» معرفت الله تأکید میکند و رابطۀ تفکر و معرفت را نیز «استلزامی» میداند، تولید علم را نیز بر قدرت محدثه، که به نظریۀ کسب اشعری برمیگردد، متکی میکند. در روششناسی نیز اگرچه دو متکلم در اعتبار روشهای حسی، عقلی و نقلی در کلام اشتراک دارند، در میزان اعتبار و تقدم هر یک از این روشها بین آن دو اختلاف نظر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مبانی معرفتشناختی معرفت دینی؛ مبانی روششناختی معرفت دینی؛ قاضی عبدالجبار معتزلی؛ قاضی ابوبکر باقلانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,779 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,069 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,948 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,287,094 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,695,767 |