آثار پذیرش شخصیت حقوقی در تحلیل وجود ربا در روابط مالی مردم، دولت، بانکهای تجاری و بانک مرکزی | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18، 1396، صفحه 149-178 اصل مقاله (706.45 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2017.1991 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین میثمی* 1؛ کامران ندری2؛ فرشته ملاکریمی3 | ||
| 1استادیار پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران | ||
| 2استادیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع) | ||
| 3کارشناسارشد پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران | ||
| چکیده | ||
| این تحقیق تلاش میکند تا آثار پذیرش فقهی شخصیت حقوقی در مفهومشناسی ربا در نظام بانکی را مورد تحلیل قرار دهد. یافتههای پژوهش که به روش تحلیلی- توصیفی بدست آمدهاند نشاندهنده آن است که مشهور فقهای شیعه شخصیت حقوقی را مشابه شخصیت حقیقی، مشمول مالکیت و احکامی که بر مالکیت بار میشود (مانند حرمت ربا) میدانند. این امر ثمرات قابل توجهی در مفهومشناسی ربا در بانکداری به همراه دارد؛ از جمله اینکه: اولاً، در تمامی حالتهایی که عقد قرض بین شخصیتهای حقیقی شکل میگیرد (رابطه مردم با مردم) و یا حالتهایی که یک طرف آن شخصیت حقیقی است (مانند رابطه مردم با بانکها)، قرض قابل تصور بوده و لذا حکم حرمت ربا وجود دارد. ثانیاً، در روابط شخصیتهای حقوقی خصوصی با یکدیگر (مانند رابطه بانکهای خصوصی با هم) و یا شخصیتهای حقوقی خصوصی با شخصیتهای حقوقی دولتی (مانند رابطه بانکهای خصوصی با بانک مرکزی)، عقد قرض وجود داشته و طبعاً حرمت ربا وجود دارد. ثالثاً، در روابط شخصیتهای حقوقی دولتی با یکدیگر (مانند رابطه وزارتخانهها با بانک مرکزی) به دلیل اتحاد مالکیت، متعاملین معامله واحد بوده و عملاً عقد قرض شکل نمیگیرد که ربا بر روی آن تعریف شود. از این رو، انتقال موقت بخشی از منابع از یک مجموعه دولتی به مجموعه دیگر به شرط بازگرداندن مقدار بیشتر در آینده، اشکال فقهی نداشته و در زمره حکم حرمت ربا قرار نمیگیرد. نهایتاً اینکه هر چند دریافت وام قرضی از مؤسسات مالی فعال در کشورهای غیر اسلامی و پرداخت ربا به آنها اشکال فقهی دارد، اما پرداخت قرض ربوی به این دست از مؤسسات اشکالی نداشته و این مسأله مشمول جواز دریافت ربا از کفار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شخصیت حقوقی؛ ربا؛ بانک مرکزی؛ بانکهای تجاری؛ دولت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,823 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,505 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 567 |
| تعداد مقالات | 4,977 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,692,968 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,924,750 |