مطالعه تطبیقی تقاص؛ مبانی و منابع آن در فقه امامیه، حقوق ایران، انگلستان و ایالات متحده آمریکا | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 45، فروردین 1396، صفحه 109-124 اصل مقاله (409.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2017.2094 | ||
| نویسنده | ||
| رسول احمدیفر* | ||
| چکیده | ||
| در نظام حقوقی ایران، بر اساس منابع قانونی، دادگستری تنها مرجع رسمی رسیدگی به تظلمات شناخته میشود و تقاص بهعنوان شیوهای برای احقاق حق به رسمیت شناخته نشده است. با این حال، در سایر منابع حقوق ایران از جمله فقه امامیه، عرف و دکترین حقوقی، نهاد تقاص مورد شناسایی قرار گرفته و بهعنوان یکی از شیوههای غیرقضایی احقاق حق محسوب میشود. در برخی نظامهای حقوقی همچون انگلستان و ایالات متحده آمریکا نیز مفهومی مشابه با عنوان «سلف-هلپ» (Self-help) پذیرفته شده است که به اشخاص اجازه میدهد در شرایط خاص، بدون توسل به مراجع قضایی، اقدام به جبران خسارت یا استیفای حق خود کنند. پژوهش حاضر دو مسئله اساسی را مورد بررسی قرار داده است: نخست، امکان و حدود جواز تقاص در حقوق ایران با تکیه بر عرف، فقه امامیه و دکترین حقوقی؛ و دوم، یافتن معادل دقیق تقاص در نظامهای حقوقی خارجی. نتایج تحقیق نشان میدهد هرچند از ظاهر قوانین موضوعه ایران، ممنوعیت تقاص استنباط میشود، اما با توجه به مبانی فقهی و عرفی و نیز ملاحظات عدالت و کارآمدی، میتوان زمینههای قانونی برای پذیرش محدود و کنترلشده تقاص را فراهم ساخت. همچنین، مطالعه تطبیقی انجامشده بیانگر آن است که معادل دقیق تقاص در نظامهای حقوقی مورد بررسی، نهاد «Self-help» است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جبران خسارت؛ سلف-هلپ؛ جبران خسارت از طریق شخصی؛ جبران خسارت بدون مراجعه به دادگاه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,675 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,641 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,262,876 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,670,756 |