واکاوی مفهوم مخاطره در قراردادها با تأکید بر مفاهیم قمار و غرر | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 1، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 46، مهر 1396، صفحه 5-26 اصل مقاله (555.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2018.2140 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود حکمتنیا؛ میثم نظری علوم* | ||
| چکیده | ||
| مخاطره، مفهومی است که در نظامهای مختلف اقتصادی و حقوقی مورد توجه قرار گرفته و هر یک از این نظامها در مواجهه با آن سیاستگذاری خاصی را اتخاذ کردهاند. قدر مسلم آن است که نظام اقتصادی و حقوقی اسلام نیز همانند سایر نظامها، برخی از اقسام اعمال مخاطرهآمیز را غیرقابل پذیرش میداند. از آنجا که در اغلب قراردادها بهنوعی عنصر مخاطره وجود دارد، تبیین دقیق مفهوم و جایگاه آن برای تفکیک مخاطره مشروع از نامشروع امری ضروری است. یکی از شیوههای کارآمد در این زمینه، احصاء و عنصرشناسی قراردادهایی است که با عنصر مخاطره ملازمه دارند و برقراری ارتباط میان عناصر شناساییشده با ماهیت مخاطره، میتواند طبقهبندی روشنی از این نوع قراردادها ارائه دهد. نتیجه بررسی عنصرشناسانه مصادیقی چون قمار، گروبندی، غرر، عقود احتمالی و عقود شانسی، ارائه تعریفی تشکیکی از مخاطره است که بر اساس آن، کمترین میزان مخاطره در معاملات صحیح و بیشترین آن در قمار و گروبندی (قراردادهای قماری) وجود دارد، در حالی که مخاطره مؤجد غرر در حد میانی این طیف قرار دارد. سایر مصادیق نیز بسته به میزان مخاطره، در یکی از این سطوح سهگانه جای میگیرند. بر این اساس، در نظام اقتصادی و حقوقی اسلام میتوان از سه سطح مواجهه با مخاطره سخن گفت که هر سطح دارای قواعد خاص خود بوده و نحوه برخورد قانونگذار با آن متفاوت است؛ بهگونهای که در پایینترین سطح، حمایت کامل از قراردادهای صحیح صورت میگیرد، اما در بالاترین سطح، نهتنها حمایتی وجود ندارد بلکه در مواردی مانند قمار، جرمانگاری نیز اعمال میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مخاطره؛ قمار؛ گروبندی؛ غرر؛ عقود احتمالی؛ عقود شانسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,138 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,239 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,908 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,153,056 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,568,435 |