بازخوانی انگاره ربا در قرآن کریم با تکیه بر الگوهای انسانشناسی اقتصادی | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 12، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 22، شهریور 1397، صفحه 61-92 اصل مقاله (559.93 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2018.2253 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد پاکتچی1؛ محمد حسن شیرزاد* 2؛ محمد حسین شیرزاد3 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| «ربا» از جمله کلیدیترین انگارههای اقتصادی در قرآن کریم است که مطالعه پیرامون ماهیت و احکام مربوط به آن، همواره در کانون توجه عالمان مسلمان قرار داشته است. مروری بر تاریخ این انگاره در فرهنگ اسلامی نشان از واگراییهایی در آن، همچون شکلگیری ربای قرضی و ربای معاملی دارد که در نهایت دستیابی به جامع معنایی برای این انگاره را با دشواری روبرو ساخته است. پژوهش حاضر برای بازکاوی ماهیت ربا در بافت نزول قرآن کریم، به کاربست الگوهای انسانشناسی اقتصادی روی آورده و با تمایزگذاری میان ربای امّیّین و ربای اهل کتاب، به بازخوانی این انگاره اقتصادی همّت گماشته است. این پژوهش افزون بر مطالعه ماهیت ربا در فرهنگ یهودی که در آیه 161 سوره نساء بازتاب یافته است، به بررسی ربا در فرهنگ امّیّین پرداخته، نشان داده که تحولات سیاسی ـ اقتصادی در شبهجزیره عربستان موجب شکلگیری دو گونه متفاوت از ربا در میان امّیّین گردیده است که حاصل آن را میتوان در تمایزگذاری میان ربا در آیه 39 سوره روم با دیگر موارد کاربرد آن در قرآن کریم خلاصه کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ربای قرضی؛ ربای امّیّین؛ ربای اهل کتاب؛ مبادله هدیه ای؛ انسان شناسی اقتصادی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,099 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,819 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 4,994 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,778,802 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,980,163 |