اثر معاملات اضطراری ناشی از اکراه در فقه امامیه و حقوق ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 4، دوره 19، شماره 1 - شماره پیاپی 47، فروردین 1397، صفحه 49-68 اصل مقاله (365.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2018.2296 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا نورآبادی؛ سیدمصطفی سعادت مصطفوی* | ||
| چکیده | ||
| اگرچه امروزه اکراه به معنای خاص آن ـ یعنی همراه با تهدید، اجبار و غلبه ـ در روابط حقوقی کمتر مشاهده میشود، اما اعمال فشارهایی که آزادی اراده اشخاص را در انعقاد قراردادها مختل میسازد، به اشکال گوناگون بروز میکند. یکی از این اشکال، وقوع اکراه در قالب اضطرار است؛ چراکه هرچند اضطرار در ظاهر حالتی شخصی دارد، اما در بسیاری از موارد، در بستر فشار یا تهدید بیرونی تحقق مییابد. این وضعیت بهطور کلی در دو مورد رخ میدهد: نخست، در قرارداد اضطراری ناشی از اکراه بر سبب معامله؛ و دوم، در قرارداد اضطراری ناشی از اکراه بر دو عمل مردد. در خصوص اثر معامله در حالت نخست، میان فقها و حقوقدانان اختلافنظر وجود دارد؛ فقهای مشهور، معامله مضطر را به تبع اصل صحت معاملات، صحیح میدانند، حال آنکه حقوقدانان دیدگاههای متفاوتی از جمله صحت، بطلان یا عدم نفوذ را مطرح کردهاند. با این حال، با توجه به تحقق رکن معنوی اکراه و تأثیر آن بر اراده، به نظر میرسد حکم به «عدم نفوذ» معامله در این حالت، با منطق حقوقی سازگارتر است. در مورد دوم نیز تقریباً اجماع وجود دارد و همگی معامله را غیرنافذ میدانند. بر این اساس، میتوان گفت معاملات اضطراری که در نتیجه فشار و اکراه بیرونی واقع میشوند، از حیث ماهیت صحیح، اما از نظر آثار حقوقی «غیرنافذ» بوده و نفوذ آنها منوط به تنفیذ بعدی از سوی مضطر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اکراه؛ اضطرار؛ فقه امامیه؛ ضمانت اجرا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,329 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,865 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,139,242 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,544,010 |