تحلیل محتوای کیفی شبکه معنایی «قدرت»؛ تلاشی برای فهم الگوی «قدرت نرم» در قرآن کریم | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 4، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، اسفند 1397، صفحه 79-110 اصل مقاله (528.21 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2019.2389 | ||
| نویسنده | ||
| محمد عترت دوست* | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی | ||
| چکیده | ||
| از جمله بایستههای دین مبین اسلام در مواجهه با مسائل مستحدثه و نظریات جدید، استنطاق از قرآن کریم و طرح پرسش از این کتاب آسمانی است، اما قبل از طرح بحث بهمنظور پاسخگویی به این سؤال که دین مبین اسلام چه نظری در باب موضوعات جدید دارد، پرداختن به «روش تحقیق» مناسب و کارآمد برای کشف و شناسایی آیات مرتبط با آن موضوع، از اهمیّت و ضرورت بیشتری برخوردار بوده و گام اساسی در پژوهشهای میانرشتهای برای تحول در حوزه علوم اسلامی است. از جمله نظریههای جدید مطرح شده در عصر اخیر، موضوع «قدرت نرم» و مؤلفهها و منابع ایجاد آن در جوامع انسانی است. اگرچه این نظریه ابتدا توسط اندیشمندان غربی مطرح شده، اما این سؤال همواره مطرح بوده که آیا قرآن کریم نیز در این زمینه نظریهای دارد؟ و با کدام روش میتوان به آیات مناسب در این زمینه دسترسی پیدا کرده؟ و در نهایت چگونه و بر اساس چه مبنایی، میتوان نظریه معتبر را بدون ورود به حوزه تفسیر به رأی، کشف و شناسایی نمود؟ در این مقاله تلاش شده تا در یک رویکرد میانرشتهای و با استفاده از روشهای تحقیق «معناشناسی ساختاری» و «تحلیل محتوای کیفی»، در ابتدا شبکه معنایی مفهوم «قدرت» شامل واژگان همنشین و جانشین در قرآن کریم شناسایی شده، سپس با تحلیل کیفی مضامین آنها و مقولهسازی از مضامین مستخرج از جداول تحلیل محتوا، مؤلفهها و ارکان نظریه قدرت نرم از منظر قرآن کریم استخراج شود. بدیهی است انجام اینگونه پژوهشها، اقدامی در راستای معرفی روشهای تحقیق میانرشتهای جهت استنطاق از این کتاب آسمانی در مواجهه با مسائل مستحدثه و جدید است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ قدرت؛ قدرت نرم؛ معناشناسی ساختاری؛ تحلیل محتوای کیفی؛ الگوپردازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,482 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,217 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,145,305 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,558,479 |