گونه شناسی استکبار و ماهیت آن در قرآن کریم | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 7، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، اسفند 1397، صفحه 169-198 اصل مقاله (531.67 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2019.2392 | ||
| نویسندگان | ||
| سیما جوینی پور1؛ سهیلا پیروزفر* 2 | ||
| 1دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| یکی از مهمترین مباحث قرآنی در حوزة رفتارشناسی و جامعهشناسی، تحلیل و بررسی استکبار در ابعاد و سطوح مختلف آن است. عنایت قرآن کریم به استکبارستیزی و نهادینه کردن این فرهنگ در افراد و جوامع و وجود مستکبران در همة اعصار، باعث شده آیاتی چند از قرآن به بیان ویژگیها و صفات اخلاقی ـ رفتاری آنان اختصاص یابد. اهمیت این موضوع تا جایی است که شناخت پدیدة استکبار در هر عصر و زمانی، از لوازم بصیرت دینی و از اهم موضوعات اجتماعی تلقی میشود. در این جستار، تلاش شده تا با ارائة تعریفی جامع و تحلیلی دقیق از ماهیت استکبار و بررسی حوزة معنایی این واژه، به تحلیل و ریشهیابی انواع و اقسام آن و استخراج عوامل، ریشهها و آثار این پدیده پرداخته شود. این پژوهش به شیوة تحلیل متن به بررسی آیات مربوط به حوزة استکبار پرداخته است. با بررسی واژة استکبار در کنار واژگان همنشین و مترادف آن، به زمینهها، عوامل و آثار این پدیدة شوم اجتماعی اشاره نموده و نتیجه میشود که استکبار عبادی، ریشه و علت سایر اقسام استکبار میباشد. اشرافیت، قدرت نظامی و اقتصادی، بینیازی از خداوند و نادیده انگاری قدرت الهی، از مهمترین عوامل شکلگیری استکبار به شمار میآید. همچنین تقویت روحیة قیام و ظلمستیزی و خودباوری و توجه به ارزشهای الهی و خروج از خودمحوری و هوای نفس، از جمله راهکارهای قرآن برای مقاله با این صفت مذموم اجتماعی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ معناشناسی؛ استکبار؛ استضعاف؛ کفر؛ ظلم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,601 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,512 |
||