بررسی دیدگاه محقق دوانی در مسأله کلام واجب و انتقادات دشتکی بر آن | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 1، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آبان 1397، صفحه 1-16 اصل مقاله (342.48 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2019.2482 | ||
| نویسنده | ||
| محمود آهسته* | ||
| دانشآموختۀ مقطع دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کلام الهی از پرچالشترین مباحث کلامی در حوزه ذات و صفات واجب به شمار میرود. آنچه در این مسئله زمینۀ آرای متعارض را مهیا میسازد تبیین حقیقت کلام الهی است. گرچه دیباچه اختلافات حکما و متکلمان مربوط به اثبات حدوث و قدم کلام الهی است، تفسیر حقیقت کلام واجب و کیفیت تعلق آن اوج تشدید اختلافات و تشکیک آراء محسوب میگردد. علامه دوانی، بر خلاف بسیاری از حکمای متقدم، کلام الهی را مصدر تألیف کلمات و مغایر با علم الهی میداند. دیدگاه دوانی در بحث کلام واجب مورد انتقادات جدی فیلسوف همعصر او، غیاثالدین دشتکی، قرار گرفته است. اشکالات دشتکی بر دیدگاه دوانی منحصر در موردی خاص نیست، بلکه میتوان گفت اکثر لوازم و پیامدهای دیدگاه او را در مسئلۀ کلام الهی مانند مبدئیت و قوه، ترسیم تکلم در خیال، عدم صدور عمومیت کلام از عمومیت علم و... مخدوش و مهدوم میداند. این مقاله ابتدا به تبیین دیدگاه دوانی در مواجهه با دیدگاه اشاعره و معتزله میپردازد و سپس، ضمن بیان دیدگاه خاص دوانی، انتقادات دشتکی بر آن را مورد تحلیل و ارزیابی قرار میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلام لفظی؛ کلام نفسانی؛ قوه خیال؛ علم الهی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,058 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 864 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 566 |
| تعداد مقالات | 4,959 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,521,560 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,829,997 |