آسیب‌شناسی و نقد وضعیت بانکداری ایران از منظر عدالت اقتصادی | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، آبان 1398، صفحه 121-150 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2019.2516 | ||
| نویسندگان | ||
| سید عباس موسویان1؛ محمدرضا مهربان پور* 2؛ محمدرسول حشمتی3 | ||
| 1پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران | ||
| 2استادیار دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3استادیار مؤسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| پس از پیروزی انقلاب، همواره عدالت یکیاز اساسیترین محورهای ثابت سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری بوده، اما عملکرد سیستم بانکی درخصوص عدالت، از سوی صاحب‌نظران اقتصادی با انتقادهای فراوان روبرو بوده است. انتقاد علمی میبایست با تکیه بر ارزیابی عملکرد و با بهرهگیری از شواهد تجربی صورت گیرد. از اینرو، ارزیابی میزان تحقق عدالت مستلزم به‌کارگیری شاخصهای مناسب برای سنجش آن است. با توجه به انتقادات وارده بر سیستم بانکی درخصوص ضعف در تأمین عدالت، در مقاله حاضر به بررسی این موضوع میپردازیم که «وضعیت عدالت در سیستم بانکداری کشور روبه بهبود بوده است یا خیر». بدین‌منظور، تعدادی از شاخصهای عدالت در حوزه بانکداری اسلامی استخراج و سپس به کمک آنها و با استفاده از دادههای بانک مرکزی، میزان تطابق نظام بانکداری کشور با معیارهای عدالت موردارزیابی قرارگرفت. تکنیک آماری ناپارامتریک با نام آزمون روندیابی مان-کندال جهت شناسایی روند هر یک از شاخصها به‌کار گرفتهشد. ارزیابی مؤلفههای عدالت اقتصادی یعنی توازن اجتماعی، رعایت انگیزه سپردهگذار، فقرزدایی و التزام به مفاد قرارداد از طریق چهار فرضیه آزمون شد. نتایج بیانگر این بود که بهجز فرضیه مربوط به مؤلفه رعایت انگیزه سپردهگذار، مابقی فرضیات تحقیق تأیید نشدند. بهعبارت دیگر وضعیت عدالت سیستم بانکداری کشور از منظر شاخصهای توازن اجتماعی، فقرزدایی و استیفای حقوق طرفین روبه بهبود نیست. درخصوص این سه مؤلفه باید گفت، علاوهبر اینکه شاهد تقویت آنها نبودهایم، بلکه باتوجه به آمارۀ آزمون مان-کندال، روند آنها روبه پسرفت نیز بوده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اقتصاد اسلامی، عدالت، شاخص، نقد، بانکداری اسلامی. طبقه‌بندی JEL: D63؛ G21 | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,275 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,193 |
||