کرامت ذاتی انسان در قرآن کریم و چالش های فراروی آن | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 9، دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 25، مهر 1398، صفحه 219-242 اصل مقاله (431.91 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2019.2565 | ||
| نویسندگان | ||
| داود سلمان پور1؛ مهدی مهریزی* 2؛ سید محمد علی ایازی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کرامت انسان و ارزشهای انسانی از موضوعات محوری قرآن کریم است؛ برخی از عالمان دینی، قائل به کرامت ذاتی انسانند و او را موجودی برتر از سایر مخلوقات میدانند و مطلق بودنِ فعلِ کرامت در آیه 70 سوره اسراء را دلیل بر ادّعای خود میدانند. برخی دیگر، قائل به کرامت اکتسابی هستند و قابلیتهای بالقوه انسان ازجمله تقوا، ایمان و اعمال مثبت انسان را دلیل بر کرامت او میدانند. اما ادّعای موافقان کرامت ذاتی در ظاهر با چالشهایی مانند ارتداد، جهاد ابتدایی، نجاست مشرکین و دوگانگی اوصاف انسان روبروست. رفع این چالشها با هدف درک اعتبار و موقعیت انسان نسبت به سایر مخلوقات است. پژوهش پیشرو با روش توصیفی تحلیلی از نوع کتابخانه ای و با اتکاء به آیات قرآن، نخست به این نتیجه دست یافته که قرآن کریم بین آزادی اندیشه و انکار دین از روی عناد، تفکیک قائل است؛ دوم: دستورات قرآن کریم در بحث جهاد، غالباً جنبه دفاعی داشته و به قیودی نظیر ایجاد فتنه، ظلم و تعدّی و... مقید شده است؛ سوم: نجس دانستن مشرکین در آیه «إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ» هرگز به معنای نجاست ظاهری نیست؛ چراکه انسانِ مشرک با شرک خود، دچار یک نوع آلودگی روحی و نجاست باطنی است. چهارم: اوصاف مذمّت آمیز، ناظر به برخی انسانهاست که فطرت الهی خود را نادیده انگاشتهاند؛ لذا این چالشها جنبههای عارضی وجودِ انسان است و نمیتواند کرامت ذاتی انسان را مخدوش نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ انسان؛ کرامت ذاتی؛ کرامت اکتسابی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,596 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,366 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 563 |
| تعداد مقالات | 4,913 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,179,827 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,593,583 |