بازنمایی پیاده‌روی اربعین در صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه موردی: مستندهای «شما چه کسی هستید؟» و «حاشیه‌ای کوتاه از یک متن بلند» از وحید چاوش | ||
| پژوهش‌نامه فرهنگ و رسانه (نامه فرهنگ و ارتباطات) | ||
| مقاله 5، دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4، مرداد 1397، صفحه 121-154 اصل مقاله (1.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله ترویجی | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه السادات میرصادقی* 1؛ محمد صادق نصرالهی2 | ||
| 1دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره. | ||
| 2هیات علمی دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام). | ||
| چکیده | ||
| پیاده‌روی اربعین در عصر حاضر مبدل به اصلی‌ترین آئین و مناسک شیعی شده است. همین جایگاه، لزوم مطالعه و کنکاش پیرامون آن را از منظر‌های مختلف دوچندان می‌کند. یکی از این منظر‌ها، برش تحلیلی رسانه‌ای به آئین اربعین است. اینکه رسانه‌های جمعی و اجتماعی چگونه به این پدیده می‌پردازند و باید بپردازند؟، مسئله‌ای مهم و اساسی است. این مقاله در رویکردی ارتباطی و رسانه‌ای به مطالعه بازنمایی پیاده‌روی اربعین در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. در این جهت دو مستند از وحید چاوش به عنوان فرد رسانه‌ای فعال در این موضوع به نام‌های (شما چه کسی هستید؟ و حاشیه کوتاه بر یک متن بلند) مورد تحلیل قرار گرفته است. روش استفاده شده در این مقاله نشانه‌شناسی جان فیسک که با مبنا قرار دادن هر کدام از اپیزودهای دو مستند به عنوان واحد تحلیل، نشانه‌ها در سه سطح رمزهای اجتماعی، فنی و ایدئولوژیک مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان نوع بازنمایی ارائه شده از اربعین در این دو مستند در چهار بعد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، معنوی و تمدنی تقسیم‌بندی کرد. در بعد سیاسی، مؤلفه‌هایی همچون استکبارستیزی و حق‌طلبی، وحدت اسلامی مطرح می‌شود. در بعد فرهنگی-اجتماعی می‌توان به فرهنگ تواضع، تعاطی و تعامل فرهنگی، فرهنگ نذر، فرهنگ ایثار و فداکاری و کارکرد تربیتی اربعین اشاره کرد. در بعد معنوی همدردی با اسرای اهل بیت (ع)، دعا و شفاعت‌طلبی در بعد معنوی نیز منجی‌گرایی و فرادینی بودن از جمله موارد بازنمایی شده است. نمادهای مذهبی، فرهنگی و ملی نیز در قالب غذاها، پرچم و رسوم هر کدام از کشورها نمود بارز و عینی دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پیاده‌روی اربعین؛ بازنمایی؛ مستندهای وحید چاوش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 988 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 777 |
||