اشتراک در خطا و ضمان؛ مطالعهای تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران با تأکید بر مفهوم انتساب | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 20، شماره 2 - شماره پیاپی 50، مهر 1398، صفحه 353-398 اصل مقاله (530.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2020.2693 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد نجفی* ؛ محمود صادقی؛ مرتضی شهبازینیا | ||
| چکیده | ||
| شرکت در خطا به مفهوم عام آن یعنی مداخله بیش از یک شخص در ارتکاب خطا. در این مفهوم، شرکت، شامل معاونت در خطا و مشارکت در آن میشود. شرکت در معنای خاص منصرف به مداخله بیش از دو شخص در ارتکاب عملیات اجرایی و رکن مادی خطا میباشد. در نظام حقوقی آمریکا، علاوه بر مواردی که دو یا چند نفر حقیقتاً رکن مادی خطا را مرتکب میشوند، مصادیقی وجود دارد که با استفاده از عناوینی چون «انتساب»، به طور مجازی، ارتکاب رکن مادی به بیش از یک نفر اسناد داده میشود. در حقوق ایران، متأثر از نظر مشهور در فقه امامیه، شرکت در خطا، منوط به ارتکاب رکن مادی خطا از سوی دو یا چند شخص به نحو اجتماع عرضی است و ظاهراً در برخی موارد خاص نیز همانند حقوق آمریکا، با استفاده ضمنی از عنوان «انتساب»، حکم به تحقق شرکت در خطا شده که این امر صحیح به نظر نمیرسد چراکه بر خلاف نظام حقوقی آمریکا و برخی آراء فقه عامه، وقتی قانونگذار در قسمت اخیر ماده 535 قانون مجازات اسلامی 1392 عمد و قصد را واجد تأثیر در تحقق واقعیت مادی شرکت میپندارد، به تمام آثار و لوازم آن پایبند نمانده و در فرض مسئولیت کیفری قائل به تحمیل مجازات اخف بر معاون جرم شده و در فرض مسئولیت مدنی، تسهیم و توزیع خسارت را بر اسباب متعدد مورد پذیرش قرار داده است. در تحقیق حاضر با روشی توصیفی تحلیلی، اثبات شده است که بر خلاف نظام حقوقی آمریکا که به سبب ماهیت ابزارگرای آن، شرکت در خطا واجد قلمرو موسعی است، در حقوق ایران، به دلیل مبنای اخلاقگرای آن، شرکت در خطا از دامنه مضیقی برخوردار بوده و بر این اساس، اصلاح یا حذف قسمت اخیر ماده 535 قانون مجازات اسلامی 1392 پیشنهاد شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خطا؛ جرم؛ خطای مشترک؛ انتساب؛ انتساب مادی؛ اشتراک؛ حقوق ایران؛ حقوق آمریکا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,015 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,291 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 567 |
| تعداد مقالات | 4,974 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,632,820 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,902,656 |