بررسی انتقادی معنا و امکان وقوع تحول پارادایمی از طریق قبول نوخاستهگرایی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 2، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 34، آبان 1398، صفحه 27-56 اصل مقاله (846.74 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.2721 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حسن حسینی* 1؛ مسعود طوسی سعیدی2 | ||
| 1عضو هیات علمی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه دین، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| نوخاستهگرایان مشهوری نظیر نانسی مورفی و پاول دیویس مدعیاند قبول برخی دیدگاههای نوخاستهگرایانه وقوع تحولی اساسی در پارادایم علمی حاکم را در پی دارد. در این مقاله، نخست با واکاوی مضامین اصلی مربوط به مواضعی نظیر طبیعتگرایی، تقلیلگرایی، علمگرایی و نظیر اینها، تحلیلی کلی از مؤلفههای پارادایم علمی ارائه میشود. در ضمن این تحلیل، مؤلفههای مختلف مربوط به پارادایم علمی تبیین شده، نسبت این مؤلفهها با یکدیگر بررسی میشود. پس از آن، به بررسی دیدگاههای نوخاستهگرایانه از هر دو قسم نوخاستهگرایی ضعیف و نوخاستهگرایی قوی میپردازیم، و پس از دستهبندی این دیدگاهها، نسبتشان را با مؤلفههای پارادایم علمی ارزیابی میکنیم. بررسی و دستهبندی دیدگاههای نوخاستهگرایانه بر اساس تفکیک دیدگاههای قائل به وجود سلسلهمراتب در طبیعت در مقابل دیدگاههای قائل به سلسلهمراتبی بودن تبیین، و نیز دیدگاههای مختلف درباره امکان و نحوه اثرگذاری علّی سطوح بالاتر از سطح فیزیکی بر وضعیت جهان انجام میشود. نتیجه این بررسی نشان میدهد که بر خلاف دیدگاه نوخاستهگرایانی نظیر مورفی و دیویس، قبول نوخاستهگرایی وقوع تحول پارادایمی را در پی ندارد و برخی دیدگاههای خاص ذیل این موضع فلسفی، به صورت محدود، با برخی مؤلفههای پارادایم علمی حاکم ناسازگارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نوخاستهگرایی ضعیف؛ نوخاستهگرایی قوی؛ پارادایم علمی؛ طبیعتگرایی؛ فیزیکالیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,515 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 815 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,145,306 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,558,482 |