بازخوانی براهین اثبات وجودخدا در اندیشه دوران پیشانقدی کانت | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 6، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 34، آبان 1398، صفحه 121-142 اصل مقاله (774.32 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.2726 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی روحانی راوری1؛ امیرعباس علی زمانی* 2؛ سیدحمید طالب زاده3؛ احد فرامرز قراملکی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه دین، گروه فلسفه دین، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه دین، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استاد گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 4استاد گروه کلام و فلسفه اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بر اساس اندیشۀ کانت در دوران نقدی، ایدۀ خدا به عنوان یکی از ایدههای استعلایی عقل محض مطرح است که عقل نظری با توجه به محدودیتهایش نمیتواند له یا علیه آن برهانی اقامه کند. اما در دوران پیشانقدی، کانت رسالۀ مستقلی با عنوان «تنها حجت ممکن در تأیید برهان وجود خدا» تألیف کرده و در آن سعی کرده است تا وجود خدا را از طریق براهین عقل نظری اثبات کند. اهمیت این رساله در این است که از یک سو بر خلاف اندیشۀ دوران نقدی برای عقل نظری شأن برهانآوری در اثبات وجود خدا قائل میشود و از سوی دیگر، بر خلاف سنت ولفیـلایبنیتسی، به جای برهان جهانشناختی، برهان طبیعیـالهیاتی را مطرح میکند. به علاوه، با محور قرار دادن مفهوم امکان در تقریر برهان وجودی، با تقریر فیلسوفان پیشین - علیالخصوص دکارت - مخالفت میکند و تقریر جدیدی از آن ارائه میدهد. در این مقاله ابتدا مسیر اختصاصی استدلال کانت مبنی بر اثبات وجود خدا را بر مبنای رسالۀ مذکور توضیح دادهایم و در مرحلۀ دوم، مستند به برخی پژوهشهای جدیدتر، نشان دادهایم که تعارض بین عنوان کتاب (تنها حجت ...) و محتوای آن (پذیرش دو برهان طبیعیـالهیاتی و برهان وجودی)، که برخی دیگر کانتشناسان را به این گمان انداخته که کانت متهافت سخن گفته است، یک تعارض بدوی و برآمده از ترجمۀ خطای اصطلاح Beweisgrund از آلمانی به انگلیسی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایمانوئل کانت؛ براهین اثبات خدا؛ فلسفه پیشانقدی؛ عقل نظری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,257 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 881 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,145,305 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,558,479 |