کنش دینی در پدیدارشناسی دین ماکس شلر | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 8، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 34، آبان 1398، صفحه 157-176 اصل مقاله (753.66 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.2728 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا عرفانی فر* 1؛ حسن قنبری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه معاصر، دانشگاه بین المللی امام خمینی ، قزوین، ایران | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه دین، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| فلسفۀ دین ماکس شلر در واقع پدیدارشناسی ذاتنگرِ دین است. محور مباحث او دربارۀ دین مفهومی تحت عنوان «کنش دینی» است، که شلر آن را نوعی «دادگی» معرفی میکند، که در آن امر الوهی/قدسی داده میشود. او معتقد است «شخص» در کنش دینی با خدا ارتباط برقرار میکند، و تجربۀ این ارتباط منحصربهفرد و تحویلناپذیر است. این کنش بداهتی دارد که متفاوت با بداهت مورد نظر در منطق است و از شهود پدیدارشناسانه مایه میگیرد. از نظر شلر، کنش دینی بُعدی بنیادین و ذاتی از ابعاد وجودی انسان است. او سه مشخصۀ ذاتی کنش دینی را برمیشمرد، که مختص به این کنش هستند، و عبارتاند از فراروی از جهان، پر شدن با امر الوهی، و لزوم پذیرش از جانب امر الوهی. به این منظور، ابتدا نگاهی به شناخت شهودی و نقش عاطفه در آن از نظر شلر میاندازیم. آنگاه پس از تبیین مفهوم کنش دینی و دادگی امر الوهی و مشخصات آن از نظر شلر، با بررسی و ارزیابی ویژگیهای طرحشدۀ کنش دینی، به چند اشکال میرسیم: ارتباط کنش دینی با «خدا» - به مفهوم ادیان ابراهیمی و غیرابراهیمی - وضوح ندارد؛ ویژگیِ فراروی از جهان نیز مستلزم پذیرشِ پیشینیِ «فراجهان» است؛ و روش شلر در تعیین بُعد بنیادیِ انسان با وظیفۀ پدیدارشناسی فاصلهای پرناشدنی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ماکس شلر؛ پدیدارشناسی؛ کنش دینی؛ مکاشفه؛ امر الوهی؛ دادگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,432 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,143 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,145,305 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,558,479 |