مشارکت در حیات الوهی: بنیاد نهایی تبیین غایتشناختی نزد ارسطو | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 2، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 35، اردیبهشت 1399، صفحه 27-48 اصل مقاله (927.23 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.2759 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی زالی* | ||
| استادیار فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| وجه الوهی فلسفه ارسطو، و به طور خاص وجه الوهی غایتشناسی او، مسئلهای مناقشهبرانگیز و حتی شدیداً مورد انکار است؛ چرا که تفسیرهای معاصر غایتشناسی، از یک سو غایتشناسی الهیاتی را تبیین جهان به عنوان فعل قصدمندانه خالقی حکیم تلقی کرده، و از سوی دیگر غایتشناسی ارسطو را صرفاً روشی برای تبیین کارکردهای جواهر طبیعی و افعال انسانی میدانند. در نتیجه غایتشناسی ارسطو فاقد هر گونه دلالت الهیاتی تلقی میشود. این نوشتار با نظر به اوصاف امر الهی در اندیشه ارسطو نشان میدهد که او در حوزه زیستشناسی و اخلاق، گرچه پای تبیینهای غایتشناختی به معنای طراحی هوشمند را به میان نمیکشد، در عین حال، کارکرد نهایی انواع طبیعی زنده و نوع انسان را با ارجاع به عنصری الهی در آنها تبیین میکند. به بیان مشخصتر، در انواع طبیعی زنده فقط نوع است که از جهت سرمدیتاش در جایگاه غایت به معنای حقیقی قرار میگیرد، حال آن که در انسان، غایت نهایی با ارجاع به عنصر الوهی محقق در هر فرد یعنی عقل احراز میشود. پس خدا به عنوان نمونۀ ایدئال تحققِ حیاتِ سرمدیِ معقول لحاظ میشود و غایتمندی جهان طبیعی زنده و جهان انسانی چیزی نیست مگر تشبه به این حیات سرمدی. بنابراین غایتشناسی ارسطو واجد استلزامات صریح الهیاتی است و چهارچوبی هستیشناختی را برای تفسیر عقلانی مفهوم سعادت در فلسفههای دینی فراهم میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسطو؛ علت غایی؛ جوهر زنده؛ سرمدیت؛ عقل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,426 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 949 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,788 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,512,423 |