تحلیل ارتباطات در تعامل متن دینی و مخاطب | ||
| دین و ارتباطات (نامه صادق) | ||
| دوره 26، شماره 2 - شماره پیاپی 56، اسفند 1398، صفحه 1-34 اصل مقاله (531.88 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/rc.2020.2821 | ||
| نویسنده | ||
| محمد حسن احمدی* | ||
| استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| رابطه متن و مخاطب و تأثیرگذاری متن در مخاطب- بهویژه- در فضای متون دینی موضوع قابل توجهی از زاویه علم ارتباطات است. در ادبیات دینی اسلامی، گزاره دینی یا «حدیث» - و با قدری مسامحه- «خبرواحد»، به عنوان یک واحد کلام، شناخته شده است. اما جایگاه و کارکرد یک گزاره دینی در تولید یک معرفت دینی چگونه است؟ این کارکرد، احیانا تحت سیطره دستگاه فقهی قرار گرفته است و با تعابیری چون «حجیت»، از آن سخن رفته است. اما این کارکرد و جایگاه، نسبت به تولید یا انتقال معرفت، قابل واکاوی است. از یک سو، به میزان کاربرد یک گزاره دینی در طول تاریخ، حجم معارف مبتنی بر آن نیز افزایش مییابد. از سوی دیگر، ایجاد ارتباط مستقیم بین معرفت دینی و یک گزاره دینی، منطقی نیست. اساسا - با تأکید بر حوزهای غیر فقهی- هیچ یک از معارفی که ما در قالب خبرواحد، تلقی میکنیم، در فضای خلا و بدون توجه به معارف تمدنی، مورد قبول واقع نمیشود. در رهیافتی ناظر به تحلیل میراث حدیثی شیعه نیز باید گفت که نگاه کمی به احادیث و مبتنی بر ارتباط مستقیم گزاره دینی و معرفت، الگوی کارآمدی در تحلیل جایگاه اجتماعی سیاسی معصوم به شمار نمیرود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارتباطات؛ گزاره دینی؛ خبرواحد؛ معرفت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,180 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,984 |
||