ادراکات شهودی نفس در حکمت سینوی و برخی پیامدهای معرفت شناختی آن | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 3، دوره 17، شماره 50، دی 1392، صفحه 41-55 اصل مقاله (161.58 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2013.43273 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد نجاتی* 1؛ احمد بهشتی2؛ مجید اکبری دهقی3 | ||
| 1استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس | ||
| 2استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران | ||
| 3استادیار گروه فلسفه غرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران | ||
| چکیده | ||
| حوزه معرفت شناسی تفکر ابن سینا آبستن نظریات بدیعی است که اگرچه در تفکرات فلاسفه پس از او بُروزی تام یافت؛ اما می توان ظهور صریح یا ضمنی آن را در آراء بدیع شیخ الرئیس رصد کرد. این ویژگی باعث می شود تا بتوان حوزه معرفت شناختی تفکر شیخ را به دو حوزه مشایی ـ ارسطویی و مشرقی تقسیم کرد. ابن سینا به تبعیت از اسلاف مشایی خویش، ادراکات نفس را در قسم حصولی منحصر کرده و با اتکا به نظریه تجرید و تقشیر معرفتی به تشریح کیفیت تحصیل اینگونه ادراکات برای نفس پرداخته است؛ اما وی در تفکر مشرقی خویش به واسطه روی آورد بدیعی که در قبال دو قوه حس مشترک و خیال در نمط پایانی اشارات یافته است، تحصیل و حفظ ادراکاتی شهودی و غیرحصولی را به این دو قوه نسبت می دهد که به معنای توسع ادراکات نفس در قسم شهودی و غیرحصولی در حکمت سینوی است و لاجرم نمی توان کیفیت تحصیل شان را به واسطه فرایند تجرید معرفتی تبیین کرد. ابن سینا به واسطه فهم اشتداد وجودی نفس و لحاظ آن به عنوان نردبان اشتداد معرفتی آن، بر خلاف موضع جزم گرایی، واجد رویکردی در حوزه معرفت شناسی اسلامی می شود که امکان تحصیل معرفت مطابق با واقع تا حدودی در آن تعبیه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حس مشترک؛ خیال؛ تجرید؛ رویکرد مشرقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,694 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,417 |
||