نظریه علّیت فاعلی ابن سینا و فعل الهی خاص | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 5، دوره 19، شماره 54، دی 1394، صفحه 79-94 اصل مقاله (171.39 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2015.53388 | ||
| نویسنده | ||
| ابوتراب یغمائی* | ||
| عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| ابنسینا نظریه علیت خود را، که شامل تعریف علیت فاعلی، مادی، صوری و غایی میشود، در هر دو نظام فلسفیِ طبیعی و الهیاتی ارائه میکند. از پرسشهای پیشرو پیرامون نظریه علیت ابن سینا، نسبت علت فاعلی در طبیعیات (علّت فاعلی طبیعی) با علت فاعلی در الهیات (علّت فاعلی متافیزیکی) است. بهنحو مشخص، این پرسش قابل بررسی است که آیا تعریف علیت فاعلی متافیزیکی بر مفهوم علت فاعلی طبیعی هم صدق میکند؟ این مقاله درصدد اثبات آن است که علت فاعلی طبیعی، وجودبخش است و در نتیجه تعریف علت فاعلی متافیزیکی مشمول آن میشود. در تبیین این مطلب از تعریف ابنسینا برای علت فاعلی استفاده خواهد شد که مطابق آن، علت فاعلی بواسطه علت صوری وجود را اعطا میکند. با این حال، این پرسش پیش میآید که اگر علل فاعلی طبیعی در رخ دادن رویدادهای طبیعی وجودبخش باشند، نقش فاعلیت الهی چگونه خواهد بود؟ این مقاله میکوشد نشان دهد وجودبخشی علل فاعلی طبیعی با فاعلیت خاص خداوند در بوجود آمدن موجودات طبیعی، سازگار و قابل جمع است. در نتیجه، نظریه علیت ابنسینا به دئیسم یا دادارگرایی نمیانجامد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علّت فاعلی متافیزیکی؛ علت فاعلی طبیعی؛ فعل خاص الهی؛ دادارگرایی؛ ابنسینا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,344 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,187 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 568 |
| تعداد مقالات | 4,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,728,199 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,945,311 |