فلسفه عبادت انسان از منظر ابن سینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 1، دوره 17، شماره 49، خرداد 1392، صفحه 5-22 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2013.59343 | ||
| نویسنده | ||
| فاطمه علی پور* | ||
| استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| میل و گرایش انسان به عبادت، ناشی از نیاز او به معشوق حقیقی و همراه با شوقی درونی است. از سوی دیگر در متون دینی بر تکلیف بودن اعمال عبادی تصریح شده است. مسئله این است که بر اساس اندیشه ابنسینا در مورد فلسفه و حقیقت عبادت، چه رابطهای میان شوق به عبادت و تکلیف بودن آن وجود دارد. بر اساس مبانی فلسفی ابنسینا حقیقت عبادت، ادراک و شناخت خداوند است؛ به گونهای که تأملات فلسفی فی نفسه گونهای عبادت به شمار میرود. ابنسینا در خصوص رابطه لذت و عبادت از نوعی مساوقت میان این دو سخن می͏گوید. او لذت را مانند ادراک، دارای مراتب چهارگانه حسی، تخیلی، وهمی و عقلی میداند که کاملترین آن ادراک عقلی است و لذت عقلی بر لذت حسی رجحان دارد؛ زیرا متلذذ عقلی بر متلذذ حسی رجحان دارد. اوج ادراک عقلی، مرتبه ادراک و معرفت حقتعالی است و التذاذ در این مرتبه با طاعت و عبودیت حقتعالی و تفکر در اوصاف الهی حاصل میشود. از نظر ابنسینا عبادت ذو مراتب است؛ بدین نحو که پوسته و صورت عبادت تکلیف است و مغز و لُب آن شوق و لذت عقلی است. برای کسانی که به لذات حسی و غیرعقلی اشتغال دارند و از لذات عقلی غافل هستند، تکلیف بودن عمل عبادی موجب مشقت است. در راهکاری که ابنسینا ارائه میدهد، تکلیف ساقط نیست و انسان با عمل به تکلیف عبادی از پوسته به مغز میرود و باید این لایهها را رفت و تکرار کرد تا از لایههای سطحی عبادت به مغز و لُبّ آن رسید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلسفه عبادت؛ لذت عقلی؛ تکلیف عبادی؛ کمال انسان؛ ابنسینا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,480 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,308 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 568 |
| تعداد مقالات | 4,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,725,858 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,944,900 |