هدایت افزا, محمود, قنبری, حسن. (1396). معناداری صفات ذاتی خداوند از منظر ابن سینا و شیخ احسائی. دین و ارتباطات (نامه صادق), 21(57), 87-105. doi: 10.30497/ap.2017.63559
محمود هدایت افزا; حسن قنبری. "معناداری صفات ذاتی خداوند از منظر ابن سینا و شیخ احسائی". دین و ارتباطات (نامه صادق), 21, 57, 1396, 87-105. doi: 10.30497/ap.2017.63559
هدایت افزا, محمود, قنبری, حسن. (1396). 'معناداری صفات ذاتی خداوند از منظر ابن سینا و شیخ احسائی', دین و ارتباطات (نامه صادق), 21(57), pp. 87-105. doi: 10.30497/ap.2017.63559
هدایت افزا, محمود, قنبری, حسن. معناداری صفات ذاتی خداوند از منظر ابن سینا و شیخ احسائی. دین و ارتباطات (نامه صادق), 1396; 21(57): 87-105. doi: 10.30497/ap.2017.63559

معناداری صفات ذاتی خداوند از منظر ابن سینا و شیخ احسائی

حکمت سینوی (مشکوه النور)
مقاله 5، دوره 21، شماره 57، خرداد 1396، صفحه 87-105    اصل مقاله (515.84 K)
نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2017.63559
نویسندگان
محمود هدایت افزا* 1؛ حسن قنبری2
1دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران
2دانشیار گروه فلسفه دین دانشگاه تهران
چکیده
شاذترین نظریه در باب صفات ذاتی واجب تعالی، ایده «اتحاد مفهومی و مصداقی صفات با ذات» است که در آثار گونا­گون ابن­ سینا و شیخ احسائی، بدان تصریح شده است. اینان بر پایه برخی مبادی نظری خاص، از جمله «اعم بودن مفهوم صفت از عرض» و «امتناع انتزاع مفاهیم متفاوت از بسیط حقیقی»، چنین دیدگاهی را اتخاذ کرده­اند. اما از آن­رو که هر ایده مستقل در باب اوصاف الهی، متضمن گونه­ای خاص از معناداری است و نظریه «ترادف مفهومی صفات» نیز، بیش­تر از حیث کارکرد معنایی، دچار چالش است؛ پژوهش پیش رو در پی تبیین و تحلیل وجه معناشناختی صفات ذاتی در پرتو ترادف مفهومی آن­ها می­کوشد، چه هر دو قائلِ نظریه مزبور، به کارکرد مفهومی صفات ذاتیِ مترادف در گزاره­های الهیاتی توجه داشته­اند. ابن­سینا پس از پذیرش «وجود» به عنوان نخستین صفت واجب تعالی، فهم دقیق­تر هر یک از صفات ذاتی را، منوط به لحاظ وجود خداوند با یک مفهوم «سلبی»، «اضافی» یا مرکب از آن­دو دانسته است؛ اما احسائی به نحو دیگری، ثمرات معنایی صفات ذاتی را حول یک امر ایجابی و دو وجه سلبی بیان می­دارد: نفی خلوّ ذات از کمالات، تنزیه ذات اقدس از مقابلات صفات و نفی تشبیه صفات الهی با صفات مخلوقات. البته او برای هر یک از کمالات ذاتی خداوند، صفات فعلیِ متناظر با آن قائل است و حقیقت محمدیه را حامل و جامع آن صفات فعلی می­داند.
کلیدواژه‌ها
ترادف مفهومی صفات؛ گزاره‌های الهیاتی؛ کمالات ذات؛ تنزیه ذات؛ نفی تشبیه؛ حقیقت محمدیه
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,271
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,164
دانشگاه امام صادق علیه السلام
معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه امام صادق علیه السلام
سامانه جامع رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران
پرتال نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری MSRT
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام - ISC
ISI Web of Science
Scopus Elsevier
SJR
پایگاه دوآج
پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی - SID
پایگاه مجلات تخصصی نور - Noormags
بانک اطلاعات نشریات کشور - Magiran
پرتال جامع علوم انسانی - Ensani
پایگاه مرجه دانش - Civilica
پایگاه مرجع مجلات علمی
مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری
اخبار و اعلانات
آمار
تعداد نشریات19
تعداد شماره‌ها564
تعداد مقالات4,946
تعداد مشاهده مقاله11,268,892
تعداد دریافت فایل اصل مقاله6,675,229