خوانشی نو از جایگاه بحث از زمان در نمط پنجم کتاب الاشارات و التنبیهات ابن سینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 2، دوره 21، شماره 57، خرداد 1396، صفحه 27-45 اصل مقاله (550.43 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2017.63635 | ||
| نویسنده | ||
| سید احمد حسینی* | ||
| استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| چکیده | ||
| ابن سینا در نمط پنجم کتاب اشارات خود طی دو فصل متناوب از زمان بحث به میان آورده است که به واسطه اختصار، تاب تفاسیر مختلفی را دارد. در این میان، خوانش برخی از شارحان آن بوده است که ابن سینا در صدد اثبات وجود زمان و سپس بیان ماهیت آن است. این خوانش دقیق نیست و با هدف ابن سینا از نگارش نمط پنجم اشارات سازگاری ندارد. بر اساس تفسیر دیگری، هدف ابن سینا اثبات آن است که حادث مسبوق به ماده است. این خوانش هم با وجود آن که به حقیقت نزدیک تر است، دقیق و کامل نیست. بر اساس خوانش جدیدی که در این مقاله ارائه شده است، منظور نهایی ابن سینا از طرح این دو فصل آن است که بر اساس مسبوقیت حادث به زمان، مسبوقیت حادث به ماده را نتیجه بگیرد تا در نهایت نشان دهد که مفهوم حدوث زمانی در عین حال مسبوقیت به ماده را لازم میآورد و بنابراین مفهومی پارادوکسیکال است. هدف غایی او از بحث زمان در نمط پنجم آن است که با ارائه یک برهان خلف نشان دهد که تصور حدوث زمانی عالم، تصور معقولی نیست. بنابر این بحث از زمان در این نمط بحثی ضمیمهای نیست، بلکه بخشی از یک استدلال کاملتر است که به برخی از مقدمات آن تصریح نشده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زمان؛ ماده؛ حدوث؛ ابن سینا؛ الاشارات و التنبیهات؛ نمط پنجم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 955 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 778 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,268,893 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,675,232 |