خیال و صور خیالی در دو مکتب سینوی و اشراقی | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 4، دوره 12، شماره 39، مرداد 1387، صفحه 63-80 اصل مقاله (284.92 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2008.67932 | ||
| نویسنده | ||
| سحر کاوندی | ||
| استادیار دانشگاه زنجان | ||
| چکیده | ||
| وجود ادراکات خیالی و تخیل در نظام معرفتی انسان، مورد وفاق همه حکما است، اما فلاسفه در تبیین چگونگی حصول صور خیالی برای فرد و نیز ماهیت خیال و مدرکات خیالی با یکدیگر اختلاف دارند. ابنسینا نفس انسانی را دارای قوای متعدد دانسته و قوه خیال را به عنوان واسطهای در تحقق و حصول صور ادراکی تلقی کرده است. وی در کتب مختلف خود استدلالهایی را بر مادی بودن خیال و به تبع آن صور خیالی اقامه میکند، اما ظاهراً چنین استدلالهایی بر اساس اصول و قواعد قوم میباشد، زیرا وی نهایتاَ تغییر موضع داده و در کتاب المباحثات خود استدلال مفصلی مبنی بر تجرد خیال و ادراکات خیالی ارائه میکند، گر چه توجیه چنین تصویری را بر اساس مبانی مشایی مشکل میداند. قول به وجود مراتب مختلف برای عقل، بقای نفوس بسیط، نفوس اطفال و نفوس باقی در مرتبه عقل هیولانی، با اعتقاد به تجرد خیال و صور خیالی قابل توجیه است. سهروردی تعدد قوای باطنی سینوی را نپذیرفته و همه قوا را به یک قوه که آن نور مدبر است، ارجاع میدهد و قوا را سایهای از آنچه در نور اسفهبد است، تلقی میکند. وی برای تبیین و توجیه چگونگی حصول ادراکات خیالی، به عالم مثال و مثل معلقه متوسل میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ سهروردی؛ خیال؛ صور خیالی؛ تجرد؛ ادراک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 862 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 650 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,945 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,253,753 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,664,883 |