بخت و اتفاق از دیدگاه ابنسینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 7، دوره 11، شماره 38، بهمن 1386، صفحه 150-168 اصل مقاله (306.21 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2008.67982 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم سالم* 1؛ رضا اکبریان2 | ||
| 1دانشجوی دوره دکتری رشته حکمت مشاء، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشیار دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| در میان اقوال کسانی که وجود تمام عالم را ناشی از اتفاق میدانند و قانون علیت را نادیده میگیرند، برخی فقط پیدایش موجودات جزئی را به اتفاق نسبت میدهند و معتقدند در پیدایش طبایع جزئی مادی، نمیتوان اتفاق را نادیده گرفت و ضرورت علی را جاری ساخت.ارسطو ضمن اعتقاد به قانون علیت در عالم، بخت و اتفاق را از جمله علل میداند، ولی به همسویی و سازگاری بخت و اتفاق با ضرورت معتقد نیست و اتفاق را در مقابل ضرورت قرار میدهد. ابنسینا نیز به تبع رئیس مشائیان، به بحث پیرامون بخت و اتفاق میپردازد و آن را ناقض قانون علیت نمیداند.اما در چار چوب جهانشناسی خاص خود و برداشت متفاوتی که از علیت وجودی دارد، به تبیین آنها میپردازد و آنها را علل حقیقی و موجبه امور نمیداند و تا حدودی موفقتر از ارسطو بحث را پیش میگیرد، به طوری که ضرورت علی و معلولی دچار خدشه نمیشود. اما در نهایت امر این مطلب جای بحث دارد که کدام مشکل فلسفی، ارسطو و ابنسینا را وادار به اتخاذ چنین موضعی در باب بخت و اتفاق میکند. این مطلب در ابنسینا نیاز بیشتری به تفحص دارد. چرا که با قبول نظام احسن، وجود و حاکمیت ضرورت علی در عالم و علم عنایی حق تعالی به موجودات، برای نظریاتی چون بخت و اتفاق که ناشی از جهل انسان به علل حقیقی است و بیشتر جنبه عامیانه دارد تا علمی و فلسفی، جایی باقی نمیماند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علت؛ علت فاعلی؛ علت غایی؛ بخت؛ اتفاق؛ عبث | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,113 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,394 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 568 |
| تعداد مقالات | 4,987 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,752,084 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,957,304 |
اخبار نشریات
- Interdisciplinary Studies of Quran & Hadith Journal Receives Scientific Rank from Iran’s Ministry of Science for the First Time
- Journal Status Announcement
- کسب رتبه «الـف» دوفصلنامه علمی حکمت سینوی در ارزیابی سال 1402
- کسب رتبه «الف» در کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
- کسب رتبه (الف) برای دومین سال متوالی در ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری
- *جلسه هیأت تحریریه نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی» مورخ دهم مردادماه 1402 برگزار شد*
- Important Note for contributors to Islamic Political Thought (IPT)
- نشانی جدید وبگاه نشریه اندیشه مدیریت راهبردی
- کسب رتبه الف دوفصلنامه علمی فقه و حقوق خانواده در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- رونمایی شماره دوم - هیأت و رسانه
- دومین همایش انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی
- انتشار شماره 53 دوفصلنامه علمی-پژوهشی دین و ارتباطات
- عناوین مقالات منتخب مصوب هیات تحریریه دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی جهت چاپ در شماره 19 پائیز و زمستان 1396
- پذیرش مجله پژوهشنامه فلسفه دین در philpapers