معانی دوگانه ضرورت نزد ابنسینا: پاسخ به اشکالی مشهور در قیاس موجهات ارسطو | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 3، دوره 22، شماره 60، بهمن 1397، صفحه 5-26 اصل مقاله (517.79 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2019.72121 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی زالی | ||
| استادیار گروه فلسفه دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در میان مسائل موردبحث ارسطو در دانش منطق، قیاس موجهات جایگاه ویژهای دارد و از عصر باستان تا دوران معاصر محل مناقشه بوده است؛ ازجمله مباحث بسیار پرمناقشه در ذیل قیاس موجهات، نتیجه حاصل از قیاسی است که جهت صغرای آن اطلاق و جهت کبرای آن ضرورت باشد. درحالیکه ارسطو جهت نتیجه این قیاس را ضرورت میداند، برخی پسینیان او این نتیجه را رد کردهاند. فرض مدافعان ارسطو مبتنی بر پذیرش همگونی حدود قیاس است و بهطور خاص با استناد به نظریه حملپذیرها در جدل، روشن میشود مثالهای نقض ارائهشده با نظر به شروط ارسطو برای حملپذیرها، قابلپذیرش نیست؛ ولی این نگرش مستلزم آن است که ضرورت کتاب قیاس و برهان متفاوت از هم باشد و نسبت میان این دو کتاب مبهم بماند. این مقاله پس از شرح مسئله نزد ارسطو و راهحل شارحان او، با تمرکز بر آثار ابنسینا نشان میدهد در سنت منطق اسلامی، با طرح تمایز میان قضایای ضروری ذاتی و ضروری وصفی، راهحلی متفاوت از شارحان ارسطو برای دفع این اشکال طرح شده است. راهحلی که میتواند نسبت میان ضرورت در کتاب قیاس و برهان را نیز تبیین کند و مانع از مبهمماندن نسبت میان این دو کتاب شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسطو؛ ابنسینا؛ کتاب قیاس؛ کتاب برهان؛ ضرورت ذاتی؛ ضرورت وصفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 895 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 834 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,606 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,512,301 |