بررسی تطبیقی عفو مجازات توسط ولی امر | ||
| پژوهشنامه فقه اجتماعی | ||
| دوره 7، شماره 14، مرداد 1398، صفحه 235-266 اصل مقاله (397.9 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/fiqh.2019.75387 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد اسحاقی آستانی1؛ احمد امانی* 2 | ||
| 1استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| عفو ولی امر، از جمله نهادهای مهم حقوق جزایی اسلام است که در کنار نهادهایی همچون توبه، رجوع از اقرار، گذشت متضرر از جرم و مرور زمان کیفری، زمینهساز سقوط، تبدیل و یا تخفیف مجازات مجرمین میگردد. هرچند مذاهب اربعه اهل سنت همچون شیعه اصل این موضوع را پذیرفتهاند اما به لحاظ قلمرو نفوذ عفو حاکم و نیز ادله اثبات کننده این حقّ برای وی، تفاوتهای اساسی میان فرق اهل سنت از یک طرف و شیعه از طرف دیگر، وجود دارد. پژوهش حاضر، به بررسی تطبیقی اختیار ولی امر در عفو محکومان به انواع سهگانه مجازاتهای اسلامی یعنی قصاص و دیات، حدود و تعزیرات پرداخته است. مشهور فقیهان امامیه اصل اختیار عفو حدود توسط ولی امر را روا شمردهاند هرچند پیرامون شرایط و گستره آن با یکدیگر اختلاف نظر دارند. در نقطه مقابل، اهل سنت با اتفاق آراء، عفو حدود پس از اثبات نزد حاکم را جایز ندانسته –خواه عفو کننده حاکم باشد و خواه مجنیّ علیه و یا ولی او- و وی را موظف به اقامه حد میدانند. مشهور فقیهان مذاهب خمسه اسلامی هرچند اصل اختیار ولی امر در عفو قصاص و دیات و تعزیرات را پذیرا گشتهاند اما در جزئیات اختلافات عدیدهای دارند. نگارندگان در ادامه با تقسیم عفو قصاص و دیات به دو فرض وجود ولی خاص دارای صلاحیت استیفاء و فرض فقدان وی، به بررسی حکم مسئله پرداخته، سپس با تنویع تعزیر به حقالله و حقالناس، حکم عفو ولی امر در هر یک از دو صورت را مورد کنکاش قرار داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعزیرات؛ دیات؛ حدود؛ عفو؛ قصاص؛ ولی امر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,000 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 614 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 4,996 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,785,074 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,984,345 |