بومشناسی ژرفنگر: جنبشی علیه دوگانۀ انسان/طبیعت و نقد آن (رویآوردی الهیاتی) | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 7، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 35، اردیبهشت 1399، صفحه 131-154 اصل مقاله (966.49 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.75447 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد عبادی* 1؛ محمد امدادی ماسوله2 | ||
| 1دانشیار فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه معاصر، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| دوگانهانگاری انسان/طبیعت دیدگاهی است که با تبیین خاصی از ارتباط میان انسان و طبیعت نقشی تعیینکننده و سرنوشتساز در اخلاق زیستمحیطی یافته است. در این دیدگاه، انسان به عنوان وجه برتر این تقسیمبندی حق هر گونه استفاده و رفتار با طبیعت را دارد. در نظر جنبش بومشناسی ژرفنگر، به دلیل درهمتنیدگیِ انسان و طبیعت نمیتوان این دو را مجزا از یکدیگر دانست. این نگرش به دلیل نقد تفکر دوگانۀ انسان/طبیعت دارای نکات مفید و سودمندی در باب اخلاق زیستمحیطی است، که از آن جمله است: خیزش علیه روحیۀ سلطهگر و انسانمحورِ فرهنگی و تمدنی در مغربزمین؛ خودشکوفاییِ اصیلِ انسانی از طریق فرارفتن از خود؛ توجه به احیای حقوق ازدسترفتۀ موجودات غیرانسانی. این جنبش، به رغم داشتنِ این نقاط قوت، ضعفهایی نیز دارد و ما معتقدیم با نگاهی دینی-الهیاتی و از طریق اصلاح و بازاندیشی آرای این جنبش میتوان به رهیافتی درست در مورد ارتباط انسان/طبیعت دست یافت. این موارد از این قرارند: نداشتن یک فلسفۀ منسجم که نتیجۀ آن مبهماندیشی و کلیگویی در خصوص مسائل محیطزیستی است؛ نبود برنامهای جامع به منظور ایجاد بستری برای یک سلسلهمراتب معین حیاتی؛ غفلت از مقام والای انسانی؛ عدم کارآمدی در کشورهای توسعهنیافته. هدف از این نوشتار نقد نظریۀ دوگانگی انسان/طبیعت در اخلاق زیستمحیطی طبقِ هنجارهای بومشناسی ژرفنگر و نیز اصلاح و تکمیل نقاط ضعف این جنبش با تکیه بر آموزههای الهیاتی در مسئلۀ حاضر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوگانگی انسان/طبیعت؛ برابری زیستمحور؛ اخلاق محیطزیست؛ بومشناسی ژرفنگر؛ آرنه نس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,187 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,022 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,788 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,512,423 |