مواضع فقها در قبال تصویب و اجرای قانون خدمت نظام اجباری (با تأکید بر مواضع شهید مدرس و حاجآقا نورالله اصفهانی) (1294-1320ش) | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 11، دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 52، 1399، صفحه 517-538 اصل مقاله (297.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2020.75509 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدمحمدهادی راجی* 1؛ حسین احمدی2 | ||
| 1استادیار، حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظام اجباری به تقلید از اروپا و در راستای تقویت بنیه دفاعی و ایجاد ارتشی قدرتمند در دوران قاجار، وارد نظام حقوقی ایران شد. البته نحوه برخورد فقیهان با تصویب و اجرای قانون خدمت نظام اجباری متفاوت بوده است؛ تصویب قانون خدمت نظام اجباری با موافقت و بلکه حمایت فقهایی از جمله امام جمعه خوئی و مدرس همراه بود، ولی در اجرای آن، ظاهراً مخالفتهایی توسط برخی از فقیهان، از جمله حاجآقا نورالله اصفهانی و میرزا صادق تبریزی رخ داد. همین امر این پرسش را مطرح میکند که موضع فقهای امامیه در قبال موضوع مذکور، چه بود و چه ادله فقهی در خصوص آن ارائه میشد. این مقاله در جهت پاسخ به این سؤال، با شیوهای توصیفی تحلیلی به بررسی موضوع پرداخته و به این نتیجه رسید که علما از جهت شرعی هیچ مخالفتی با خدمت نظام اجباری نداشتند، بلکه اصولاً حامی تصویب و اجرای آن بودند. مخالفتی که توسط برخی علما در مرحله اجرای نظام اجباری گزارش شده، با اهدافی همچون مبارزه با سیاستهای ضددینی رضاشاه در پوشش نظام اجباری و هماهنگ ساختن مردم علیه وی بوده است. ناآشنایی مردم با نظام جدید، تسلط بر ارتش و بهکارگیری آن در اهداف ضددینی توسط رضاشاه، برخورد خشن و نامناسب مأموران سربازگیری و فساد افسران ارتش از جمله دلایل دیگر مخالفت فقهای امامیه با خدمت نظام اجباری بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظام اجباری؛ حاج آقا نورالله اصفهانی؛ سربازی؛ خدمت وظیفه عمومی؛ نظام بنیچه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,793 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,567 |
||