مواجهه با مسئله فعل الهی در طبیعت: برتری دیدگاه نوخاسته گرایانه بر دیدگاه های تومیستی و کوانتمی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 36، آبان 1399، صفحه 1-26 اصل مقاله (1000.61 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2020.14555.1560 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد درویش آقاجانی* 1؛ سید حسن حسینی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سؤال اصلی در موضوع فعل الهی در طبیعت، چگونگی ارتباط خداوند -به عنوان امر غیرمادی و متعالی- با طبیعت -به عنوان امر مادی- است. در دوره معاصر، عدهای با تکیه بر مبانی متافیزیکی و الهیاتی توماس آکویناس و عدهای با توسل به عدم موجبیت کوانتمی، به عنوان دو جریان غالب، در صدد پاسخگویی به این مسئله بودهاند. دسته سومی در سالهای اخیر بر مبنای نوخاستهگرایی به این مسئله پرداختهاند. نوخاستهگرایان سعی کردهاند به مسئلۀ فعل الهی بر اساس یک نظریۀ جدید در علیت پاسخ دهند. این نظریه علیت را در روابط میان اشیاء طبیعی که علوم جدید به آنها میپردازند جستجو میکند. ویژگی دیگر دیدگاه نوخاستهگرایان نگرشی بر مبنای وحدت جوهری و یکپارچگی جهان است که ضمن طرد دوگانهانگاری جوهری در دامن فیزیکالیسم نیز نمیافتد. در این مقاله، در کنار تشریح رویکرد نوخاستهگرایان، استدلال میشود که این دیدگاه، نسبت به دو دیدگاه رقیب، قدرت تبیینی بیشتری برای حل مسئلۀ فعل الهی در طبیعت دارد. استدلال اصلی در تبیین مزیت آن نسبت به دیدگاه کوانتمی این است که نوخاستهگرایی به دلیل ابتنا بر متافیزیک علم، پاسخ موقتی ارائه نمیکند و با تغییر نظریات علمی نقض نمیشود. در مواجهه با نگاه تومیستی، مهمترین مزیت نوخاستهگرایی تحلیل دقیقتر قوانین طبیعت بر مبنای متافیزیک علوم جدید است. در عین حال به خود این دیدگاه نقدهایی به ویژه به دلیل اخذ الهیات پننتئیستی وارد است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فعل الهی در طبیعت؛ نوخاستهگرایی؛ توماس آکوئیناس؛ مکانیک کوانتم؛ موجبیتگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,064 |
||