چیستی و امکان کلام وجودی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 36، آبان 1399، صفحه 27-50 اصل مقاله (828.6 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2021.14432.1554 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی عباسزاده* | ||
| دانشیار گروه معرفتشناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در علم کلام دو رویکرد از یکدیگر قابل تفکیکاند: رویکرد مابعدالطبیعی که محصول تفکر انتزاعی و مفهومی در باب خدا و معتقدات دینی است و رویکرد وجودی که مبتنی بر تفکر انضمامی دربارۀ این امور است. بر این اساس، پرسش اصلی نوشتار حاضر این است که آیا کلام اسلامی میتواند از ظرفیت رویکرد وجودی در فهم، تفسیر و تبیین اعتقادات دینی بهره گیرد یا نه. مبنای کلام وجودی در تفکر اسلامی این است که در قرآن و حدیث، تعاببیر و مضامین فراوانی به چشم میخورند که بیشتر با رویکرد وجودی متناسباند تا رویکرد مابعدالطبیعی. در این صورت، به نظر میرسد که میتوان از چیستی و امکان کلام وجودی در تفکر اسلامی سخن گفت. در جهان غرب، الهیات اگزیستانس عملاً در قرن بیستم تحقق یافته است؛ اما در عالَم اسلام، کلام وجودی، هرچند امری ممکن به نظر میرسد، لیکن تا کنون تحقق نیافته است. نوشتار حاضر به مباحثی همچون چیستی، مختصات و روش کلام وجودی، تفاوت آن با دانشهای مشابه، تعابیر و مضامین آن، عوامل مقوّم و عوامل مؤثر آن، امکان و فرآیند تحقق آن، و نهایتاً کارآمدی و اثربخشی آن پرداخته است. روش تحقیق، از حیث گردآوری دادهها، کتابخانهای و از حیث ماهیتْ عقلی-فلسفی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علم کلام؛ کلام مابعدالطبیعی؛ کلام وجودی؛ خدا؛ معتقدات دینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,817 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 871 |
||