ابن سینا و هراس از مرگ تصحیح یک اشتباه در باره تکنگاری منسوب به ابن سینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 4، دوره 24، شماره 64، مهر 1399، صفحه 77-93 اصل مقاله (362.48 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.239340.1488 | ||
| نویسنده | ||
| حامد آرضائی* | ||
| استادیار دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئلة هراس از مرگ یا اضطراب مرگ یکی از مسائلی است که از یکسو در تاریخ فلسفه و از سوی دیگر، در تاریخ و اخلاق پزشکی مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. از دوران گذشته علاوه بر آثار ادبی و نگاههای اسطورهای منعکسشده در داستانها و نمایشنامهها و متون عرفانی و گنوسی، فیلسوفان نیز نتایج اندیشهورزی خود را در این خصوص در آثار فلسفی منعکس کردهاند. در یونان باستان، در کنار اندیشهورزیهای سقراط و افلاطون، اپیکوریها و رواقیها نیز در فلسفهورزی در زمینه هراس از مرگ سهم بهسزایی داشتهاند. در جهان اسلام نیز اندیشمندانی همچون محمد زکریای رازی و ابوعلی مسکویه و ملاصدرا در اینباره سخن گفتهاند. امّا در این میان، تنها تکنگاری موجود در زمینة هراس از مرگ که به نحوی تفصیلی بدین موضوع میپردازد، منسوب به بوعلی سینا است. از این رساله که در مجموعه رسائل ابنسینا به طبع رسیده و به فارسی نیز ترجمه شده با نامهای «الشفاء من خوف الموت ومعالجة داء الاغتمام» و «دفع الغمّ من الموت» یاد شده است.ابنسینا هم فیلسوفی برجسته، هم یکی از بزرگترین پزشکان دورة اسلامی است که شایستة نظرورزی در خصوص این مسئلة مرزی میان فلسفه و پزشکی است؛ ازاینرو، محققان پس از وی و بهویژه پژوهشگران معاصر ارجاعات بسیاری به نگاشتة او داشتهاند. با توجه به فراوانی ارجاع محققان معاصر بدین رساله به نام ابن سینا از یکسو، و تردید برخی پژوهشگران در انتساب آن از سوی دیگر، پژوهشی دربارة نویسنده رساله صورت گرفت. با بهرهگیری از پژوهشهای پیشین و برخی دلایل متنشناختی دیگر روشن میشود که این رساله در اصل بخشی از کتاب تهذیب الأخلاق و تطهیر الأعراق ابوعلی مسکویه استکه به اشتباه به ابنسینا نسبت داده شده. این انتساب بهدلیل اشتباه ناسخان، بهسهو یا بهعمد رخ داده است. پس از بررسی وجوه مختلفی که به این اشتباه انجامیده است، انتساب این رساله به ابنسینا نفی و صحت انتسابش به مسکویه اثبات میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابن سینا؛ هراس از مرگ؛ ابوعلی مسکویه؛ دفع الغم من الموت؛ الشفاء من خوف الموت ومعالجة داء الاغتمام؛ تهذیب الأخلاق وتطهیر الأعراق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,196 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 705 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,898 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,116,143 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,502,052 |