تفکیک حیلههای مجاز و حیلههای غیرمجاز قرض ربوی با معیار عرف | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 7، دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 26، فروردین 1400، صفحه 211-246 اصل مقاله (654.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2021.75620 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی خطیبی* | ||
| استادیار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (رحمت الله)، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| با وجود اینکه حرمت ربای قرضی و معاملی از ضروریات دین اسلام است، اما جواز و عدم جواز بهکارگیری حیلههای ربا هنوز هم محل بحث جدی در بین فقها است. عدهای مطلقاً قائل به جواز، و عدهای دیگر مطلقاً قائل به عدم جواز و گروه سوم قائل به تفصیل هستند. برخی از قائلان به تفصیل بهجای تفصیل مصداقی، اقدام به تعیین معیار برای شناسایی حیلههای مجاز و غیرمجاز کردهاند. یکی از معیارهای پیشنهاد شده رجوع به عرف است. ادعا آن است که عرف بر اساس ارتکازات خود برخی از حیلههای ربا ـ مثل بیع اسکناس به اسکناس بهصورت نقد و نسیه ـ را به قرض ربوی ملحق کرده، جواز آنها را مساوی لغویت تحریم ربای قرضی تلقی میکند. با وجود این هنوز کسی راجع به روش استظهار عرف در این زمینه وارد بحث نشده و مشخص نکرده چگونه دیدگاه عرف را کشف نموده است. در نوشته حاضر تحقیق راجع به مبانی بحث به روش تحلیلی ـ توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای، و کشف دیدگاه عرف راجع به حیلههای ربای قرضی به روش میدانی و با بهرهگیری از روش تحقیق رایج در علوم انسانی و استفاده از نرمافزار SPSS 22 انجام شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد نگاه عرف به مقوله حیل ربای قرضی تشکیکی بوده و برخی را با صراحت به قرض ربوی ملحق میکند و برخی دیگر را با تردید. هر مقدار که معامله جایگزین قرض ربوی واقعیتر باشد از شبهه ربا مصونتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ربا؛ قرض ربوی؛ حیله ربا؛ عرف؛ فقه اقتصادی؛ اقتصاد اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,389 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,115 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 565 |
| تعداد مقالات | 4,954 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,428,509 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,772,424 |