معناشناسی «مثانی» در قرآن کریم با رویکرد زبانشناسی اجتماعی | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 11، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 28، فروردین 1400، صفحه 239-262 اصل مقاله (507.95 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/quran.2020.14882.2909 | ||
| نویسنده | ||
| فرهاد زینلی بهزادان* | ||
| استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه ولی عصر(عج)، رفسنجان، کرمان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معناشناسی واژه «مثانی» در قرآن کریم با تاکید بر زبان شناسی اجتماعی نشان میدهد که این واژه مرتبط با فواصلِ آیات قرآنی و به معنای آیاتی با محتوای اصلی حمد و ثنای الهی است که با فواصل متماثل و متقارب به یکدیگر عطف شدهاند. این نتیجه بر اساس ریشه شناسی مشتقات مختلف ماده «ث ن ی» و با استفاده از الگوهای مطرح در زبان شناسی اجتماعی و بررسی کاربرد واژه «مثانی» در بافت زبانی و بافت موقعیتی آیه 23 سوره زمر و آیه 87 سوره حجر به دست آمده است. فهم کاربردهای قرآنی واژه مثانی در گفتمانِ رقابت قرآن کریم با اهل کتاب نشان میدهد که «مثانی» در ارتباط با مزامیر داودی بر رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل شده و با مناجات و حمد الهی مرتبط هستند. همنشینی واژه «مثانی» با تعابیری همچون «أَحْسَنَ الحْدِیثِ» و ارتباط این واژه با لرزش بدن و «ذکر» در آیه 23 سوره زمر، نشان میدهد که واژه «مثانی» با هیأت صوتی قرآن کریم و محتوای حمد الهی نیز ارتباط دارد. تشابه ایقاعات صوتیِ فواصل و عطف آنها به یکدیگر در هفت آیه پی در پی سوره حمد و محتوای اصلی این سوره یعنی حمد و ثنای الهی، باعث شده که در روایات نبوی و اهل بیت (علیهم السلام) وصف قرآنی «سَبْعاً مِنَ الْمَثانی» بر سوره حمد تطبیق شود، در حالی که در کنار آن، «الْقُرْآنَ الْعَظیم» نیز وصفِ دیگر سوره حمد است که نشان از اهمیت زیاد قرائت این سوره دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "مثانی"؛ "معناشناسی"؛ "زبان شناسی اجتماعی"؛ "احسن الحدیث"؛ "سبع مثانی" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,189 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 922 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 4,994 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,777,391 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,978,934 |
اخبار نشریات
- Interdisciplinary Studies of Quran & Hadith Journal Receives Scientific Rank from Iran’s Ministry of Science for the First Time
- Journal Status Announcement
- کسب رتبه «الـف» دوفصلنامه علمی حکمت سینوی در ارزیابی سال 1402
- کسب رتبه «الف» در کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
- کسب رتبه (الف) برای دومین سال متوالی در ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری
- *جلسه هیأت تحریریه نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی» مورخ دهم مردادماه 1402 برگزار شد*
- Important Note for contributors to Islamic Political Thought (IPT)
- نشانی جدید وبگاه نشریه اندیشه مدیریت راهبردی
- کسب رتبه الف دوفصلنامه علمی فقه و حقوق خانواده در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- رونمایی شماره دوم - هیأت و رسانه
- دومین همایش انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی
- انتشار شماره 53 دوفصلنامه علمی-پژوهشی دین و ارتباطات
- عناوین مقالات منتخب مصوب هیات تحریریه دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی جهت چاپ در شماره 19 پائیز و زمستان 1396
- پذیرش مجله پژوهشنامه فلسفه دین در philpapers