ترابط انشراح صدر، عرفان و هنر در اندیشه ابن سینا و ملاصدرا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 9، دوره 24، شماره 64، مهر 1399، صفحه 171-192 اصل مقاله (303.35 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.239303.1487 | ||
| نویسنده | ||
| نفیسه مصطفوی* | ||
| استادیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| شرح صدر، حلقة واسطه برای تنظیم نحوة ارتباط فرد با دیگران است که از بینش معرفتی و مقام عرفانی وی تأثیر می پذیرد. تبیین انشراح صدر، جایگاه صدر در قوای انسانی، مبادی معرفتی انشراح صدر و ارتباط مراتب آن با مقامات عرفانی از منظر ابنسینا و ملاصدرا و نیز بررسی نقش انشراح صدر در توسعة هنر و برعکس، نقش هنر در توسعة عشق عفیف و انشراح صدر از مسائل محوری این پژوهش است. بنا به نظر هر دو حکیم شهیر، صدر همان قوه متخیله است و شرح صدر مراتبی دارد و مرتبه ابتدایی آن با زدودن کینهها آغاز میشود. نازلترین سطح شرح صدر و گشادهرویی با خلق، مربوط به برخی مقامات میانی سلوک شامل عزلت و سکر و حزن است و مرتبة کمال آن، در انتهای سفر سوم و شهود حق در خلق است که ابنسینا از آن به «سعة قوه» و ملاصدرا به «شرح صدر» تعبیر میکند. ملاصدرا، کمال شرح صدر را لازمة دستگیری از خلق در سفر چهارم معرفی می کند. بنا بر نظر هر دو فیلسوف، آموختن علم و هنر، از عوامل اعدادی برای ظرافت طبع و بروز عشق عفیف است و عشق عفیف معبری برای عشق حقیقی و منشأ تلطیف نفس است. بنبر حکمت متعالیه، عشق عفیف، منشأ انشراح صدر استاد و تسهیل تعلیم علم و هنر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ انشراح صدر؛ عرفان؛ متخیله؛ ملاصدرا؛ هنر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 906 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 762 |
||