رابطۀ فلسفه و دین در انسانشناسی بوئثیوس با تکیه بر رسائل کلامی و تسلای فلسفه | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 36، آبان 1399، صفحه 119-140 اصل مقاله (1004.22 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2021.238770.1595 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده فاطمه نورانی خطیبانی1؛ مریم سالم* 2؛ میترا پورسینا3 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، گروه حکمت و کلام، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه حکمت و کلام دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه حکمت و کلام، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئلۀ محوری در این مقاله پی بردن به رابطۀ فلسفه و دین در انسانشناسی بوئثیوس است. بدین منظور مؤلفههایی همچون خلقت، چیستی اختیار و دلیل مختار بودن انسان و غایت نهایی انسان هم در رسائل کلامی، به عنوان نمایندۀ دیدگاههای کلامی بوئثیوس، و هم در تسلای فلسفه، به عنوان نمایندۀ فلسفۀ بوئثیوس، به روش تحلیلی-توصیفی مورد بررسی قرار میگیرند. بوئثیوس در هر دو اثر قائل به دوگانهانگاری و مختار بودن انسان است و عقل داشتن انسان را دلیل بر اختیار او میداند. در خصوص خلقت انسان و قرارگیری نفس در بدن، در رسائل کلامی گزارش کتاب مقدس را میپذیرد و در تسلای فلسفه بیشتر به قرائت افلاطونی قائل است، هرچند در اینجا نیز تجسد نفوس را به فعل الهی نسبت میدهد. در تسلای فلسفه، او به نحو کاملتری به اختیار انسان و علم الهی میپردازد، و به کمک پنج مؤلفۀ راههای کسب معرفت، متعلق علم قرار گرفتن مدرَک نه به واسطۀ ذات خود بلکه به واسطۀ ذات مدرِک، تمایز میان ضرورت محض و ضرورت مشروط، تمایز سرمدیت با ابدیت، و اثبات سرمدیت برای علم خداوند، نظریۀ خود را در خصوص جمع بین مشیت الهی و اختیار انسان ارائه میدهد. او ثابت میکند که همۀ وقایع آینده از منظر الهی ضروریاند، اما برخی فینفسه ضرورت دارند و برخی به اختیار انتخاب میشوند. در مجموع، تصویری که بوئثیوس از انسان در تسلای فلسفه ارائه میدهد تصویر انسان در رسائل کلامی را مخدوش نمیسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بوئثیوس؛ رسائل کلامی؛ تسلای فلسفه؛ انسانشناسی؛ اختیار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,903 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 788 |
||