نقش خواجه نصیر طوسی در تداوم فلسفۀ ابنسینا و نوآوریهای فلسفی او | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 8، دوره 24، شماره 64، مهر 1399، صفحه 155-169 اصل مقاله (286.1 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.240366.1513 | ||
| نویسنده | ||
| طیبه کرمی* | ||
| استادیار گروه کلام و فرق بنیاد دایره المعارف اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| جریان کلامی فلسفی ضد سینوی که با غزالی آغاز شد و با فخر رازی تکمیل شد، زمینهای برای خواجه نصیر بود تا از هویت فلسفۀ اسلامی و کلام شیعی دفاع کند. او با عنایت به مباحث و اشکالات مطرحشده، به تفسیر و شرح آثار و آراء ابنسینا پرداخت و به تقریرهای جدیدی دست یافت که در جای خود با اهمیت بود و پس از او نیز مورد توجه سایر حکما و متکلمان قرار گرفت. خواجه نصیر دربارۀ صدور و خلقت، جایگاه عقل و نفس الامر، علم خدا، نیاز عقل انسان به تعلیم و لزوم متابعت از شرع در کیفیت مبدأ و معاد نکات با اهمیتی مطرح کرد. او براساس اعتبارات فلسفی و حساب ترکیبات، ساختار جدیدی برای صدور کثرت تبیین، و تکثر عالم عقل و جهات متکثر معقولات را اثبات کرد. او عالم عقل را معادل نفس الامر در نظر گرفت و علم خدا به جزئیات را نیز از طریق تکثر عالم عقل و معقولات آن تبیین کرد. خواجه نصیر از منظر حکمت الهی شیعه، عقل انسان را نیازمند مدد دانست و برای عقول بالقوه و غیرمتکامل بشری، هدایت و تعلیم را لازم دانست. او درعینحال معتقد بود که برخی امور خارج از حوزه عقل هستند و تنها به وسیلۀ شرع تبیین می شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اعتباریات؛ تعلیم؛ خواجه نصیر؛ عقل؛ قاعده الواحد؛ نفس الامر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,027 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 704 |
||