دین و تصویر: تحلیل تصویری برنامه تلویزیونی «سمت خدا» | ||
| پژوهشنامه فرهنگ و رسانه (نامه فرهنگ و ارتباطات) | ||
| مقاله 2، دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 9، بهمن 1399 اصل مقاله (1.8 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/lcc.2021.241035.1041 | ||
| نویسندگان | ||
| بشیر معتمدی* 1؛ مهدی منتظرقائم2؛ علی اصغر فهیمی فر3؛ عبدالله بیچرانلو4 | ||
| 1استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | ||
| 2استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 4استادیاردانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که آیا دین اسلام که مبتنی بر «کلام» و «کلمه» شکل گرفته است، میتواند با رسانهای همچون تلویزیون که ماهیتی تصویری دارد، نسبتی برقرار سازد. برای پاسخ به این پرسش ابتدا به لحاظ نظری بخشهای مختلف دین و نسبت آن با تصویر تبیین شده است. در این بخش مشخص شد که «اخلاقیات» از جمله «ادراکات اعتباری» در فلسفه اسلامی به حساب میآیند و لذا «تصویر تلویزیونی» میباید برای نیل به نتیجه، صورت احساسی مثبت از یک «عمل اخلاقی» ایجاد نماید. چنانچه «اعتقادات» محور برنامه دینی باشد، زمانی موفق میگردد که بتواند تصاویری مختلف از افکار را در برابر بینندگان قرار دهد تا مخاطب بتواند از میان این تصویرها، تصویر درست را انتخاب نماید. برای ارزیابی این چارچوب نظری، برنامه گفتگومحور تلویزیونی «سمت خدا» مدنظر قرار گرفت. در این تحقیق با روش کیفی و با استفاده از نشانهشناسی مشخص شد که این برنامه به لحاظ رنگ و نور، دکور و جلوههای بصری زیبا، تلاش نموده که فضای احساسی مثبتی را برای گفتگوی دینی پیرامون اخلاق فراهم آورد. اما به لحاظ حرکت تصویری، تغییر زوایای دوربین و ترکیبهای تصویری نتوانسته برنامهای متناسب با ماهیت حرکتی تصویر تلویزیونی تولید نماید و در حد «گفتار» باقی مانده است. علاوه بر این به دلیل اینکه گفتگو به صورت یکطرفه و تنها از سوی یک دیدگاه، «تصویری از اعتقادات دینی» را مطرح مینماید، نمیتواند برای حوزه اعتقادات به اندازه کافی مفید باشد و تنها بخش «پاسخ به سؤالات» تا حدی جبران این نقیصه را مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دین؛ تصویر؛ تلویزیون؛ برنامه گفتگو محور؛ اخلاق؛ اعتقادات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,299 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 882 |
||